BÀI TẬP 6: ĐỊNH NGHĨA
ĐỊNH NGHĨA THỔ DÂN
Bước 1: Tất cả các định nghĩa “thổ dân” tìm được
- Tự điển bách khoa toàn thư Việt Nam
“Thổ dân là cư dân bản địa, khác với những người di cư đến sau. Thổ dân là những người sinh sống ở một vùng đất hoặc xứ sở nào đó vào lúc nó được phát hiện. Con cháu của họ cũng được gọi là thổ dân.”
Nguồn:
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn- Hoàng Phê, 2009, Từ điển Tiếng Việt, Trung tâm từ điển học Hà Nội, trang 1222.
“Thổ dân là dân cư sinh sống đã lâu đời ở một vùng hay một địa phương nào đó, thường ở tình trạng lạc hậu, trong quan hệ với người dân văn minh hơn từ nơi khác đến.”
- Nguyễn Như Ý (Chủ biên), Đại Từ điển Tiếng Việt, NXB Văn hóa Thông tin, trang 1582.
“Thổ dân là dân gốc của một vùng nào đó thường còn ở tình trạng lạc hậu.”
- Phan Cảnh, Từ điển Tiếng Việt, NXB Mũi Cà Mau, 1999, trang 1142.
“Thổ dân là dân của một địa phương”
- Nguyễn Lân, Từ điển Từ và Ngữ Việt Nam, NXB TP HCM, 2000, trang 1745 và Văn Tân, Từ điển Tiếng Việt, NXB Khoa học Xã hội, 1994, trang 756 có cùng một định nghĩa:
“Thổ dân là người sinh trưởng ở một địa phương.”
2. Phân tích từng định nghĩa
Bước 3: Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung, sửa chữa
Chỉ xem xét định nghĩa Bách khoa toàn thư Việt Nam, định nghĩa của Hoàng Phê và Nguyễn Như Ý, hai định nghĩa còn lại không chính xác, không có tính khoa học.
Những nét chung của 3 định nghĩa:
- Xác định thổ dân là người
- Xác định địa bàn sinh sống: một khu vực nào đó từ lúc được phát hiện
- Xác định trình độ lao động sản xuất: ở tình trạng lạc hậu
Bước 4: Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết
quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của
chúng
- Thuật ngữ thổ dân – Aborigine xuất phát từ từ Latin ab (cò nghĩa là “từ”) và origine (có nghĩa là nguồn gốc. Aborigine là hiện diện nơi đó ngay từ thuở ban đầu hay bản xứ.
Nguồn:
http://www.wordiq.com/definition/Australian_aborigine- Cần chú ý là hiện nay thổ dân vẫn tồn tại ở nhiều khu vực trên thế giới nên nếu nói chỉ có những người đầu tiên được phát hiện cùng với một vùng đất mới thì không đúng. Ví dụ ở Australia người thổ dân thuần chủng cuối cùng đã chết và ngày nay tất cả những thổ dân còn lại là thế hệ con cháu nhiều đời của thế hệ thổ dân đầu tiên được phát hiện cùng với sự phát hiện ra lục địa Úc. Như vậy cần làm rõ về nguồn gốc của thổ dân. Điều này cá định nghĩa trên không đề cập đến.
- Xác định được ngồn gốc thổ dân sẽ là rõ sự khác nhau giữa thổ dân và dân tộc ít người ở một số quốc gia.
Bước 5: Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)
Là con người
Bước 6. Xác định các đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với
những khái niệm khác cùng bậc)
- Là người (phân biệt với loài vật hoặc loài vượn)
- Là cư dân bản địa (phân biệt với những người nhập cư mới đến)
- Trình độ lao động sản xuất và tổ chức xã hội lạc hậu (phân biệt với tổ chức nhà nước)
Bước 7. Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội
dung, chỉnh sửa lại
Định nghĩa tìm được:
Thổ dân là những người bản địa hoặc có nguồn gốc từ cư dân bản địa sinh sống ở một nơi lúc nơi đó được phát hiện, thường ở tình trạng lạc hậu.
