LOẠI HÌNH VĂN HÓA NHẬT BẢN

[muaxuannho]

[center]LOẠI HÌNH VĂN HÓA CỦA NHẬT BẢN[/center]
[justify]Khi nghiên cứu về loại hình văn hóa của Nhật Bản, nhiều người ngộ nhận rằng Nhật Bản thuộc loại hình văn hóa gốc nông nghiệp. Bởi xét theo khu vực, phương Đông thuộc loại hình văn hóa gốc nông nghiệp và phương Tây thuộc loại hình văn hóa gốc du mục. Đây là hai loại hình văn hóa mang tính bao trùm và tất cả các loại hình văn hóa đều thuộc hai loại hình này. Chính vì vậy, khi quy chiếu vào khu vực thì Nhật Bản nằm ở khu vực châu Á (thuộc về phương Đông so với phương Tây) nên nhiều người nghĩ Nhật Bản thuộc loại hình văn hóa gốc nông nghiệp. Tuy nhiên, nếu xem xét kỹ thì ta thấy ở Nhật Bản có sự đan xen của cả hai loại hình trên, hay có thể gọi là loại hình văn hóa trung gian.

Đặc điểm của loại hình văn hóa gốc du mục
Xét về địa hình, phần lớn địa hình Nhật Bản là núi đồi, không thích hợp với nông nghiệp. Mặc dù đồng bằng có nhưng lại rất ít, do vậy người Nhật Bản rất thường bị thiếu gạo để ăn. Để khắc phục tình trạng thiếu ăn, từ ngàn xưa người Nhật đã biết tận dụng ưu thế địa hình bốn bề giáp biển để phát triển chăn nuôi, đánh bắt cá (cá voi, cá sacdin…). Chính vì vậy, ngày nay nghề đang bắt cá ở Nhật Bản rất phát triển, được trang bị các loại tàu rất hiện đại và quy mô đứng nhất nhì thế giới.
Người Nhật rất chú trọng phát triển thương mại. Bởi nó có vai trò quan trọng làm cho quốc gia trở nên giàu có và hùng mạnh. Các cá nhân không chỉ làm giàu chính đáng cho mình mà luôn có ý thức làm giàu cho quốc gia, dân tộc. Nhiều địa phương ở Nhật Bản đã tận dụng những lợi thế ở vùng mình phát triển các nghề thủ công hay tạo ra đặc sản đặc trưng của mỗi vùng (còn gọi là Omiyage). Ngay từ thời trung đại, nhiều công trường chuyên môn hóa đã xuất hiện ở Nhật Bản. Sự phân công lao động trong công việc không những số lượng làm ra nhiều mà sản phẩm tạo ra cũng hoàn hảo hơn.
Sùng bái Thiên Hoàng cũng là một trong những biểu hiện của văn hóa gốc du mục. Thiên Hoàng được tôn như là người đại diện cho nữ thần Mặt Trời xuống chỉ bảo con cháu của người. Mặc dù ngày nay Thiên Hoàng không còn nắm giữ quyền lực (quyền lực nằm trong tay thủ tướng) nhưng sự hiện diện của Thiên Hoàng vẫn còn ý nghĩa quan trọng trong tâm thức người Nhật. Bên cạnh việc đề cao Thiên Hoàng, những người đứng đầu tổ chức (shachou, buchou, kachou) cũng được đề cao, kính trọng. Do ảnh hưởng của phương Tây ngày nay cá nhân cũng được chú trọng phát triển. Từ khi mở cửa học hỏi và tiếp thu nền văn minh phương Tây, chính quyền Minh trị đã nhận ra rằng muốn phát triển đất nước thì cần phải coi trọng lợi ích con người về cả vật chất lẫn tinh thần. Đặc biệt, Meiji chú trọng phát triển giáo dục, nâng cao vốn tri thức hiểu biết của con người. Do vậy, ngoài việc mở thêm nhiều trường học hỏi những điều mới, Meiji còn mời người nước ngoài về giảng dạy, phổ cập giáo dục… Có thể nói, người Nhật Bản rất chú trọng phát triển yếu tố con người.
Sự “học hỏi phương Tây, đuổi kịp phương Tây, vượt qua phương Tây” đã dần dần khép người Nhật Bản vào kỷ luật. Tất cả mọi thứ đều được người Nhật chuẩn hóa. Do vậy, nhiều hình thức nghệ thuật được người Nhật Bản nâng lên thành đạo (道 dou) như trà đạo (sadou hay chadou), kiếm đạo (kendou), nhu đạo (judou)… Trong các mối quan hệ xã hội và các tổ chức, tính kỷ luật càng thể hiện rõ hơn qua “tôn ti trật tự” như “Công ty mẹ và con”; Hội sở và chi nhánh, quan hệ cấp trên cấp dưới, “lớp trước và lớp sau”; khách hàng và người bán hàng.
Như vậy, yếu tố bản địa cùng với các yếu tố tiếp thu từ phương Tây đã tạo nên loại hình văn hóa gốc du mục ở Nhật Bản. Tất cả những yếu tố trên đã giúp người Nhật Bản đủ khả năng vươn lên từ đống tro tàn của Đại chiến thế giới II, trở thành cường quốc châu Á và thế giới.
Tuy nhiên, trong quá trình tồn tại và phát triển của mình cùng với vị trí nằm ở châu Á mà Nhật Bản cũng phần nhiều chịu ảnh hưởng nền văn hóa trọng tĩnh, coi trọng tập thể của phương Đông.

Đặc điểm của loại hình văn hóa gốc nông nghiệp
Khí hậu khắc nghiệt, tài nguyên nghèo nàn, thiên tai (núi lửa, động đất, sóng thần…) khiến cho đời sống của con người càng trở nên khó khăn. Chính những yếu tố đó đã giúp người Nhật Bản cố kết thành gia đình lớn luôn giúp đỡ lẫn nhau.

Yếu tố tín ngưỡng
Thần đạo là tôn giáo bản địa của Nhật Bản, có từ xa xưa. Người Nhật tin rằng chính các thần (kami) đã sinh ra dân tộc họ. Điều này đã giúp họ ý thức về một dân tộc có cùng chung huyết thống. Bên cạnh Thần đạo, Phật giáo cũng được du nhập vào Nhật Bản từ rất sớm và nhanh chóng được người Nhật đón nhận, bởi nó phù hợp với lối sống và tư tưởng của người Nhật. Mặc dù ngày nay Nhật Bản là một nước rất phát triển nhưng tín ngưỡng vẫn không tách rời đời sống tín ngưỡng của người dân. Vào các ngày tết, người Nhật thường ăn mặc đẹp đi viếng các đền thần, hay trong đám cưới họ cũng sử dụng các nghi thức Thần đạo. Tuy nhiên, người Nhật lại chôn cất người chết theo nghi thức Phật giáo.

Tính tập thể - coi trọng cộng đồng
Sau thất bại trong đại chiến thế giới thứ hai, Nhật Bản bị tàn phá nặng nề do hai quả bom ném xuống hai thành phố Nagasaki và Hiroshima, đưa Nhật Bản trở về thời nguyên thủy. Tuy nhiên, cả nước Nhật đã gắn kết lại chăm lo phát triển đất nước. Sau 15 năm khôi phục và xây dựng Nhật Bản đã lấy lại vị trí cường quốc thế giới của mình.
Trong công ty, tinh thần tập thể của người Nhật biểu hiện rất cao. Người ta so sánh một người nước ngoài có thể làm hơn một người Nhật, nhưng ba người nước ngoài sẽ làm thua người Nhật. Khi làm việc tập thể, người Nhật rất tôn trọng ý kiến tập thể. Một cá nhân thường không quyết định thay cho công ty dù cho là những người đứng đầu công ty như shachou hay buchou mà đều phải thông qua tất cả ý kiến của nhân viên trong hội họp. Do đó, mọi công việc thường được tiến hành rất tốt đẹp. Hơn nữa, các cá nhân đều có ý thức làm việc cho tập thể, cộng đồng. Họ luôn sẵn sàng hi sinh cá nhân vì tập thể, hướng tới lợi ích chung của cộng đồng. Từ tính tập thể này mà người Nhật thường dễ dung hòa tránh xung đột, mâu thuẫn trong tập thể.
Tính tập thể của người Nhật Bản còn được thể hiện qua chế độ tuyển dụng suốt đời. Điều này thể hiện sự trung thành tuyệt đối của cá nhân đối với công ty, làm cho cá nhân luôn có ý thức phục tùng và xem công ty như mái nhà chung của mình. Tuy nhiên mặt trái của nó là dễ sinh ra tính ỷ lại đồng thời những người không có năng lực tạo nên gánh nặng cho công ty.

Lưu giữ truyền thống văn hóa dân tộc
Thời kỳ cải cách Minh trị (1868-1912), bên cạnh học hỏi tiếp thu có chọn lọc nền văn minh phương Tây người Nhật cũng rất đề cao bản sắc văn hóa dân tộc. Do nằm ở vị trí địa lý cô lập với thế giới bên ngoài, Nhật Bản có điều kiện gìn giữ và phát triển truyền thống văn hóa vốn có của mình. Cho đến khi Mỹ đến gõ cửa buộc Nhật Bản thông thương, bên cạnh bảo lưu bản sắc dân tộc người Nhật đã du nhập và cải hóa những cái mới của người thành cái của mình. Chính vì vậy, ở Nhật Bản ngày nay luôn có sự tồn tại của cả hai yếu tố Nhật Bản (washiki) và yếu tố phương Tây (yoshiki).

Dung hòa trong quan hệ ứng xử
Người Nhật Bản đối nhân xử thế rất khéo léo. Những lời nói của họ đều luôn tránh xúc phạm đến người khác. Họ không bao giờ nói thẳng, hay nói trực tiếp vào vấn đề và luôn khéo léo từ chối sự việc. Điều này thể hiện rất rõ trong cách nói của họ. Dường như câu xin lỗi (gomennasai) và cám ơn (arigatou) đã trở thành câu cửa miệng của họ. Chính vì vậy, nhiều người học tiếng Nhật cảm thấy khó khăn để đoán biết người Nhật đồng tình hay phản đối.
Như vậy, tất cả các yếu tố trên đã tạo nên nét đặc thù trong nền văn hóa Nhật Bản. Đó là loại hình văn hóa trung gian, vừa trọng tĩnh vừa trọng động, vừa coi trọng tập thể vừa đề cao cá nhân. Chính yếu tố này, người Nhật Bản luôn hành động thực tế, nhìn thẳng vào vấn đề nên thường đạt được kết quả cao trong công việc./.

Đây là ý kiến của mình về loại hình văn hóa của Nhật Bản, không biết có gì sai sót không. Mình rất vui nếu các bạn đóng góp ý kiến cho mình[/justify]

[maruvikin]

[justify]Xin cám ơn ý kiến của bạn muaxuannho. Quả thật Nhật Bản là loại hình văn hoá trung gian, vừa có đặc điểm gốc du mục, vừa có đặc điểm gốc nông nghiêp.
Tổ tiên Nhật Bản xa xưa (tộc người Ainu) sống chủ yếu là săn bắt, hái lượm; tức là gốc du mục tạo nên bản tính mạnh mẽ, cứng rắn, trọng cá nhân trong tổ chức cộng đồng. Cho đến khi các tộc người có thể thiên di từ Trung Quốc, Triều Tiên, Mãn Châu hoặc cũng có thể đến từ các hải đảo ở Thái Bình Dương và trên xứ mới họ gặp các thổ dân Ainu đã đến đây từ trước. Những người khách mới đến từ đại lục dần dần xâm chiếm toàn bộ xứ sở, đẩy người Ainu lên phía bắc. Những dòng người này đến Nhật không chỉ làm gia tăng số dân cư trên hòn đảo này mà hơn thế nữa còn mang theo sắc thái văn hóa riêng, đa dạng của lục địa, góp phần làm nên sự đa dạng cho nền văn hóa Nhật Bản. Từ đó, tổ chức cộng đồng của dân cư Nhật đã bắt đầu chuyển hướng sang đời sống định cư, trọng cộng đồng; linh hoạt, dung hợp trong tiếp nhận; trọng nữ, hình thành thời kỳ mẫu hệ… Có thể nói sự biến đổi của kinh tế, xã hội và đi đôi với nó là sự thay đổi tình hình trị vì, cát cứ của các thủ lĩnh, tầng lớp khác nhau, cũng như cơ cấu xã hội nông nghiệp…đã là nhân tố trực tiếp ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển văn hoá Nhật Bản trong tiến trình đi lên của đất nước nói chung, văn hóa nói riêng.
Từ đó dần hình thành nên những nguyên nhân chính tạo nét đặc thù trong văn hoá doanh nghiệp Nhật Bản.
Trước hết có thể nói đó là sự phân thứ bậc mang tính "đẳng cấp". Chịu ảnh hưởng lớn từ văn hoá của Nho giáo, thể hiện ở sự tôn ti trật tự, quan hệ cấp trên cấp dưới, khách hàng và người bán hàng.
Thêm nữa, sự nghèo nàn về tài nguyên, nhiều thiên tai, kinh tế nông-ngư nghiệp chủ yếu đã hình thành nên tinh thần tập thể, hài hoà Thiên Nhân Địa, coi trọng Lễ, Tín, Nghĩa, Trí, Nhân.
Một điểm đặc biệt là từ thời xa xưa Nhật Bản đã có khuynh hướng du nhập và cải hóa những gì du nhập vào để chúng biến thành Kiểu Nhật Bản. Bởi vậy văn hóa doanh nhân Nhật Bàn có sự giao thao của nhiều yếu tố Đông-Tây-Nhật Bản. Từ đó cũng hình thành nên tính cách phức tạp trong con người Nhật Bản.
Ngôn ngữ có nhiều mặt hạn chế ( như rất ít các nguyên âm, Phụ âm luôn đặt trước nguyên âm, một tỉ trọng lớn từ ngữ gốc ngoại nhập được thể hiện dưới dạng chữ Kanji và chữ Katakana ) góp phần khiến người Nhật Bản rất cẩn trọng khi phát biểu, thể hiện chính kiến, và thường thông qua thái độ ngầm định, những yếu tố phi ngôn ngữ, sự nỗ lực thể hiện của bản thân để điền vào chỗ trống của ngôn từ. Bởi vậy để hiểu họ thường phải kết hợp nghe họ nói, quan sát những gì họ thể hiện và thấu hiểu tính cách của họ.
Sự thua trận của Nhật Bản trong Đại chiến thế giới lần thứ II khiến Nhật Bản chỉ còn lại đống tro tàn và nhục nhã, bên cạnh đó là bị ràng buộc bởi rất nhiều cam kết bất lợi. Điều này khiến cả nước Nhật gắn kết lại, làm hết sức mình trong sự nghiệp phát triển kinh tế. Trong thời kì này dấy lên trong xã hội Nhật Bản sự tôn vinh lao động xả thân vì doanh nhân và vì xã hội. Người Nhật Bản coi trọng lao động hơn tất cả, gắn bó với doanh nhân hơn với gia đình của mình, đặt tất cả sự nghiệp của mình cho sự thành công của tổ chức. Cạnh tranh và hiệp tác được thúc đẩy song hành. Hàng chục năm qua đi, những phẩm chất đó đã trở thành những nét mới, bền chắc và định hình thành Văn hóa Doanh nhân Nhật Bản. Không ai nghi ngờ gì Văn hóa Doanh nhân đó đã giúp nhiều doanh nhân Nhật Bản gặt hái được nhiều thành công, Nhật Bản trở thành cường quốc thứ II trong nền kinh tế thế giới.
Trên đây là một số ý kiến và một phần tham khảo của mình từ trang Nhatban.net, nếu các bạn có ý kiến gì cần bổ sung hoặc chỉnh sửa mình vui lòng tiếp thu và học hỏi. Xin cám ơn.[/justify]

[maruvikin]

[justify]Mình xin bổ sung thêm phần Tôn giáo- Tín ngưỡng tại Nhật Bản.
Ở Nhật Bản, cho đến ngày nay vẫn không có tôn giáo nào được coi là quốc giáo. Mọi người Nhật được tự do tín ngưỡng. Các hoạt động tôn giáo ở Nhật Bản là: Phật giáo, Shinto giáo, Khổng giáo và Cơ đốc giáo.
+ Phật giáo:
Yếu tố văn minh mà Nhật Bản có ý thức đón nhận từ đại lục hơn cả chính là Phật giáo. Qua Trung Quốc, Triều Tiên, Phật giáo Ấn Độ chính thức du nhập vào Nhật Bản năm 538 sau công nguyên và nhanh chóng được chấp nhận như một quốc giáo nhằm khuyến khích cho sự phát triển của xã hội Nhật Bản lúc bấy giờ. Trong suốt quá trình phát triển, Phật giáo đã có những đóng góp rất lớn trong việc hình thành nền văn hóa Nhật Bản, thể hiện trong nhiều lĩnh vực như: kiến trúc, hội hoạ, thi ca và hình thành các tục lệ cổ truyền. Những việc kết hôn, thừa kế, thờ cúng tổ tiên…đã trở thành tập quán của người Nhật. “Ảnh hưởng chủ yếu của Phật giáo trong đời sống thường ngày ở Nhật Bản nằm trong những lời dạy về từ bi, giới sát. Từ đó mà tính hiếu chiến bớt dần và phát sinh tục kiêng ăn thịt”[Lương Duy Thứ (chủ biên) 1996, 241].
+ Shinto giáo:
Thần đạo nguyên là một truyền thuyết cho rằng dân Nhật là con cháu nữ thần Mặt trời, không có kinh điển hay giáo hội như các tôn giáo khác. Ở các địa phương đều có đền thờ gọi là Jinja. Những hội hè lớn của Thần đạo được tổ chức trong dịp năm mới. Thần đạo đóng góp nhiều cho nghệ thuật, văn hóa Nhật, khiếu thẩm mỹ và hình thành bản sắc dân tộc. “Chân thực, trong sạch và tự nhiên trong đời sống văn hóa Nhật Bản chịu ảnh hưởng sâu sắc của Thần đạo…Dù sau này, Nhật Bản được xem là xứ sở Phật giáo nhưng trong ngọn nguồn và cả trong sinh hoạt từ xưa đến nay của người Nhật, dấu ấn mà Thần đạo để lại là sâu đậm, như tình yêu đối với thiên nhiên, với sự trong sạch và với những giá trị trần tục tạo thành một niềm vui sống dạt dào.” [Lương Duy Thứ (chủ biên) 1996, 238]
+ Khổng giáo:
Khổng giáo là một quy tắc bao gồm những lời giáo huấn hơn là tôn giáo. Khổng giáo bắt nguồn từ Trung Quốc, truyền vào Nhật Bản khoảng thế kỷ 7 và có ảnh hưởng đến nếp suy nghĩ và cách xử sự của người Nhật thể hiện qua các nghi thức thờ cúng và sự kính trên, lòng hiếu thảo của con cái đối với ông bà, cha mẹ. Những nguyên tắc đạo lý của Khổng Tử đã đề cao một xã hội hòa thuận mà cấu trúc tôn ti trật tự được duy trì. Nó đã dạy cho con người lòng trung thành, hiếu thảo, sự kính trọng người lớn tuổi, người có cấp bậc cao và những người có quyền lực. Thái độ nhún mình trước những người có địa vị, quyền chức cũng có ở một số nước khác thời cận đại nhưng đặc biệt ở Nhật cho đến ngày nay vẫn còn đậm nét. Tập quán này được nhấn mạnh trong hơn 250 năm dưới thời Tokugawa, đến nỗi cho đến ngày nay những lợi ích của nhóm, của tập thể vẫn còn được coi trọng hơn lợi ích cá nhân. Đồng thời nó cũng đề cao sức mạnh nội tại bên trong con người như tính chính trực, công bằng và một trái tim đầy lòng nhân hậu.
+ Cơ đốc giáo (bao gồm cả Công giáo và Tin lành):
Từ thế kỷ 16, các tu sĩ Cơ đốc giáo phương Tây đã tới Nhật để truyền đạo. Ngày nay ảnh hưởng của Cơ đốc giáo thể hiện ở những nhà trường do Cơ đốc giáo quản lý và dạy dỗ học trò, tổ chứ Noel và lễ cưới ở nhà thờ.

* Tài liệu tham khảo:
Lương Duy Thứ (chủ biên), Phan Thu Hiền- Phan Nhật Chiêu 1996: Đại cương văn hóa phương Đông, Nxb Giáo dục, Tp Hồ Chí Minh[/justify]

[songnhi]

Thật sự thì mình rất đồng ý với ý kiến của bạn muaxuannho và maruvikin, văn hóa Nhật Bản là một nền văn hóa thuộc loại hình văn hóa trung gian, nằm ở vùng chuyển tiếp giữa vùng phương Đông( loại hình trọng tĩnh) và vùng phương Tây( loại hình trọng động). Đây là hai loại hình văn hóa có tính bao trùm, không nền văn hóa nào có thể thoát ra khỏi. Trên thực tế không có loại hình văn hóa tĩnh hoàn toàn, loại hình văn hóa động hoàn toàn cũng như không có lọai hình văn hóa nào là loại hình văn hóa nông nghiệp hay loại hình văn hóa du mục một cách hoàn toàn. Nếu như Vùng văn hóa phương Đông trọng tĩnh, trọng tình, trọng đức, trọng văn, linh hoạt, dân chủ cộng đồng; còn Vùng văn hóa phương Tây trọng động, trọng sức mạnh, tiền tài, trọng võ, quân chủ và trọng cá nhân thì loại hình vặn hóa trung gian mà Nhật Bản thuộc vào là sự kết hợp và dung hòa cả hai. Ở Nhật Bản chúng ta sẽ thấy một lối tư duy: vừa tổng hợp vừa phân tích, vừa trọng quan hệ vừa trọng yếu tố... Con người Nhật Bản mang tính cách kết hợp cả âm lẫn dương, ổn định bên trong và phát triển bên ngoài, trọng tình kết hợp trọng sức mạnh, trọng cộng đồng trọng nghĩa vụ nhưng cũng hết sức nguyên tắc, dung hợp và mềm dẻo trong tiếp nhận nhưng đôi khi cứng rắn và hiếu thắng trong đối phó. Có thể nói đó là nét đặc trưng nổi bật của văn hóa Nhật Bản.
Có ý kiến cho rằng, 100 ngàn năm về trước đã có người dân sống trên các hòn đảo này bằng nghề hái lượm và săn bắt(thời đại đồ đá cũ "Paleolithic"). Điều đó làm cho Nhật bản từ sớm đã hình thành những đặc điểm của nều văn hóa gốc du mục.
Theo nhận định của mình, trong việc hình thành các loại hình văn hóa thì điều kiện địa lí tự nhiên đóng một vai trò quan trọng. Và Nhật Bản cũng không phải là một ngoại lệ mà hơn bất cứ một quốc gia nào khác, đây là yếu tố có sức ảnh hưởng rất lớn. Quần đảo Nhật Bản nằm trong hệ thống chuỗi đảo vòng cung Đông Á. Gồm bốn đảo lớn chiếm 98% diện tích cả nước, từ bắc xuống nam có Hokkaido(北海道), Honshu(本州), Shikoku(四国) và Kyushu(九州). Các đảo nhỏ chủ yếu tập trung ở vùng biển nội địa Seto Naikai（せと内海）, giữa Shikoku(四国) và Honshu(本州) và vùng eo biển phía Tây của Kyushu(九州). Rõ ràng Nhật Bản là một quốc đảo có vị trí địa lí biệt lập với các quốc gia khác trong khu vực. Tuy nhiên, Nhật Bản nằm ở khu vực Đông Á, là một bộ phận của văn hóa Đông Á. Do đó, cũng như nhiều nước khác trong khu vực, Nhật Bản xuất phát là một nền văn hóa gốc nông nghiệp. Do có vị trí địa lí cách biệt với bên ngoài nên một thời gian dài Nhật Bản sống chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Chính vì thế, những ảnh hưởng của một nền văn hóa gốc nông nghiệp trở thành một phần của văn hóa Nhật Bản. Tuy nhiên, nét nổi bật của địa hình Nhật Bản là núi cao nằm cạnh thung lũng sâu với nhiều đồng bằng nhỏ hẹp. Vị trí địa lí gây ra sự không đồng đều về khí hậu, hàng năm người dân nước này phải chịu đựng nhiều bão lụt, thiên tai. Quần đảo Nhật Bản nằm ngay trên vòng lửa Thái Bình Dương, có khoảng 200 núi lửa, trong đó có khoảng 20 núi lửa vẫn còn đang hoạt động. Động đất và núi lửa thường xuyên là nỗi kinh hoàng đối với người Nhật. Hàng năm ở Nhật Bản có hàng nghìn vụ động đất lớn nhỏ. Thêm vào đó, đất đai ở Nhật Bản nghèo chất dinh dưỡng, do vậy điều kiện để phát triển nông nghiệp rất khó khăn. Dù rằng bằng bàn tay, trí tuệ của mình hàng ngàn năm nay của người Nhật đã cải tạo mảnh đất khô cằn này một cách có kết quả, song đây thực sự là một thách thức không nhỏ đối với họ. Rõ ràng, điều kiện địa lí ảnh hưởng đến tự nhiên, thiên nhiên khắc nghiệt với núi lửa, động đất trở thành những trở ngại lớn để Nhật Bản tiếp tục phát triển nền nông nghiệp lúa nước. Do đó, khi mở cửa hội nhập với phương Tây và tiếp thu những yếu tố văn hóa bên ngoài, từ phương Tây- đó chính là nền văn hóa gốc du mục. Nhật Bản đã nhận ra một con đường phát triển đất nước thích hợp hơn với điều kiện đất nước. Trong quá trình giao lưu và tiếp biến văn hóa, nền văn hóa gốc nông nghiệp của Nhật Bản có sự tồn tại những đặc điểm của nền văn hóa gốc du mục. Theo mình đấy chính là một trong những nguyện nhân hình thành văn hóa Nhật Bản, nền văn hóa kết hợp cả loại hình văn hóa trọng tĩnh(gốc nông nghiệp) và loại hình văn hóa trọng động(gốc du mục). Ngày nay, chúng ta có thể thấy, văn hóa Nhật Bản là một nền văn hóa có sự hòa hợp Đông-Tây, cổ điển lẫn hiện đại. Đấy chính là những nét nổi bật của văn hóa Nhật Bản- một nền văn hóa thuộc loại hình văn hóa trung gian.

[songnhi]

Chào muaxuannho và maruvikin!

Theo nhận định của mình, sở dĩ hiện nay ở Nhật Bản tồn tại nhiều tôn giáo khác nhau mà không có một tôn giáo nào được xem là quốc giáo là một biểu hiện nổi bật đặc điểm của loại hình văn hóa trung gian của Nhật Bản: dung hợp và mềm dẻo trong tiếp nhận đồng thời cứng rắn và hiếu thắng trong đối phó. Khía cạnh độc đáo và bản sắc văn hóa của Nhật Bản là giao lưu hội nhập một cách có chọn lọc và chủ động, không làm mất đi những giá trị tín ngưỡng và tinh thần dân tộc của mình. Điều này được thể hiện rõ nhất trong lĩnh vực tôn giáo. Ở Nhật Bản, Thần Đạo được xem là một tôn giáo bản địa; sau đó, ba dòng tôn giáo khác từ khu vực và thế giới được truyền vào nước này là: Phật Giáo, Nho Giáo và Thiên Chúa Giáo. Hầu hết các tôn giáo này đều được đông đảo người dân tiếp nhận và trở thành những giá trị tinh thần linh thiêng trong cuộc sống của người dân của vùng đất Phù Tang này. Người Nhật Bản cùng một lúc là tín đồ của rất nhiều tôn giáo. Người Nhật có thể vừa là con chiên,vừa là Phật tử...Có nghĩa là họ chọn ở các tôn giáo những giáo lí, giá trị có lợi cho mình và phù hợp với cộng đồng để tôn thờ và tuân thủ. Trong gia đình người Nhật thường tiến hành các nghi lễ cưới theo các nghi thức Thiên Chúa Giáo vì ước mơ một cuộc hôn nhân trọn đời không chia lìa, còn khi qua đời lại làm các tục lệ của đạo Phật và quan niệm siêu thoát và đầu thai trong thuyết giáo của Phật Giáo..... Không chỉ trong đời sống tinh thần mà cả trong hoạt động kinh doanh thực tế thì những yếu tố tích cực của tôn giáo cũng được người dân Nhật Bản vận dụng một cách linh hoạt và hết sức hiệu quả. Có thể nói khi các tôn giáo này thâm nhập vào Nhật Bản thì các quy tắc ứng xử, luật lệ của nó đều bớt khắc nghiệt hơn bởi xuất phát từ truyền thống vị tha, nhân ái, trọng tình của con người Á Đông từ xưa đến nay.
Như vậy, sự giao lưu với bên ngoài cũng là để học hỏi và Nhật Bản đã tiếp nhận một cáh có chọn lọc và tự nguyện các tôn giáo( ngoại trừ một thời kì Thiên Chúa Giáo bị bãi bỏ). Các tôn giáo này đã cùng tồn tại ở Nhật Bản một cách hoà bình mà không làm mất đi tín ngưỡng bản địa vốn có( Thần Đạo).Dung nạp và tiếp nhận những tư tưởng, tinh thần tôn giáo khác nhau nhưng không làm mất đi truyền thống Á Đông; từ đó giúp cho xã hội Nhật Bản hài hòa hơn,ổn định hơn dù gặp nhiều biến động cả bên trong lẫn bên ngoài. Điều quan trọng là Nhật Bản đã tiếp thu những cái tiến bộ, mặt tích cực của các tôn giáo khác để bản địa hóa chúng và biến những giá trị tích cực đó thành động lực tinh thần đóng góp trực tiếp vào tu dưỡng nhân cách con người và là nhân tố không thể thiếu trong phát triển xã hội.

Đây là những ý kiến của riêng mình. Rất mong nhận được sự chia sẽ và đóng góp ý kiến của các bạn.

Thân ái!

[muaxuannho]

Cảm ơn ý kiến đóng góp của maruvikin và songnhi.
Thật sự mình rất đồng tình với maruvikin khi cho rằng "văn hóa doanh nhân Nhật Bản có sự giao thao của nhiều yếu tố Đông-Tây-Nhật Bản". Bởi lẽ, Nhật Bản thuộc loại hình văn hóa trung gian nên có sự kết hợp và dung hòa của văn hóa gốc du mục phương Tây và văn hóa gốc nông nghiệp phương Đông. Tôi nghĩ rằng chính sự tồn tại hai nền văn hóa điển hình này đã tạo nên sự phong phú và độc đáo của nền văn hóa Nhật Bản ngày nay.
Đồng ý rẳng mỗi nền văn hóa đều có nét độc đáo riêng mà chúng ta không thể so sánh nền văn hóa của nước này hay nước khác. Tuy nhiên, đối với Nhật Bản nếu những ai đã từng tiếp xúc với người Nhật hay nghe nói đến nền văn hóa của nước này thì họ sẽ thấy kinh ngạc và tự đặt ra nhiều câu hỏi về xứ sở hoa anh đào nay.

Khi tiếp xúc với người Nhật, họ luôn có thái độ khép kín, e dè. Tuy nhiên khi ố việc cần họ giúp đõ thì họ rất nhiệt tình chỉ dẫn. Đặc biệt, khi họ ở trong một nhóm (hay còn gọi là Uchi) thì họ luôn bảo vệ quyền lợi và lợi ích của nhóm. Chính vì vậy mà tinh thần làm việc tập thể của họ rất cao và cũng nhờ sự đoàn kết này mà nước Nhật đã nhanh chóng lấy lại vị trí của mình trên thế giới từ sự đổ nát sau chiến tranh thế giới II.

[songnhi]

Cám ơn ý kiến đóng góp của muaxuannho.
Thật sự không thể phủ nhận rằng rất nhiều người Nhật rất khép kín và e dè trong những lần đầu gặp gỡ. Để lí giải nguyên nhân cho vấn đề này theo mình nghĩ không phải là một vấn đề đơn giản bởi nó liên quan đến rất nhiều khía cạnh khác nhau của văn hóa dân tộc của đất nước này, trong số đó theo mình nghĩ điều kiện địa lí tự nhiên và dân tộc có những ảnh hưởng rất lớn.
Như chúng ta đều biết, Nhật Bản là một quốc gia thuần nhất cao độ về mặt sắc tộc: người Nhật chiếm tới 99 %. Bên cạnh đó, là một đảo quốc có vị trí tách biệt với thế giới bên ngoài, thêm vào đó là hàng năm phải gánh chịu biết bao nhiêu thiên tai: núi lửa- sóng thần- động đất. Do đó, từ rất lâu trong lịch sử, người Nhật Bản luôn e ngại trước những biến đổi hay ảnh hưởng từ bên ngoài, nhất là khi không biết rõ về nó. Những điều này đã làm cho giá trị văn hóa với tên gọi là “chủ nghĩa tập thể” đã sớm hình thành và phát triển trên đảo quốc này . Nó gắn với việc nhận dạng một đất nước Nhật Bản. “Chủ nghĩa tập thể” trở thành một phần không thể tách tời với những gì thuộc về đặc tính Nhật Bản. Người Nhật Bản luôn ngại những biến đổi trong cuộc sống và đôi khi cho đó là không tốt, thích sự ổn định và những gì chắc chắn. Không những trong cuộc sống mà ngay cả trong văn hóa kinh doanh Nhật Bản ta càng thấy rõ những biểu hiện của nó.Ở các doanh nghiệp Nhật Bản, chế độ tuyển dụng suốt đời là một minh chứng cho vấn đề này, người Nhật Bản luôn cảm thấy thỏai mái và an tâm vì họ biết rằng họ sẽ không bị đuổi việc(trừ khi vi phạm nguyên tắc công ty), do đó họ cũng ra sức thể hiện lòng trung thành của mình với công ty như trách nhiệm với gia đình. Người Mỹ chấp nhận “thay đổi công việc và tiến bộ cá nhân”. Điều này với các doanh nghiệp Nhật Bản lại là biểu hiện của sự thiếu trung thành đối với tập thể và họ khuyến khích sự trung thành vì tập thể như việc "quy định chế độ lương và hưởng theo thâm niên".... Chính vì thế, hiệu quả làm việc nhóm của Nhật Bản ngày càng được các nước trên thế giới đáng giá cao và học hỏi.
Bên cạnh đó, là một nền văn hóa thuộc loại hình văn hóa trung gian trong đó những đặc tính của nền văn hóa gốc nông nghiệp có những ảnh hưởng nhất định. Xuất phát từ nền văn gốc nông nghiệp nên trong quan hệ xã hội, người Nhật có tính cộng đồng rất cao. Trong việc trồng lúa, mọi việc đều được làm chung với nhau nên cũng đời hỏi sự đoàn kết ở mức độ tương tự. Người nông dân Nhật Bản trồng lúa có truyền thống cùng làm việc tập trung vào lúc cấy lúa, lúc gặt và tiến hành lễ hội để khẳng định sức mạnh đòan kết của khu vực mình. Nền văn hóa gốc nông nghiệp này đã sinh ra quan niệm về giá trị tập thể, cùng chia sẻ vất vả và cùng chung hưởng niềm vui. Hợp tác tập thể là đức tính tốt đẹp của người Nhật được bồi đắp trong công việc nhà nông khắc khe. Trái lại, hoạt động tách rời tập thể sẽ dễ bị ghét bỏ và bị xem thường. Không như ở phương Tây, người Nhật không quan niệm sự độc lập và tự quản là dấu hiệu của trưởng thành. Với họ, sự trưởng thành có dấu hiệu bởi thái độ lệ thuộc lẫn nhau vì những mục đích có cho nhóm mà mình lệ thuộc vào.

Đây là những ý kiến đóng góp của mình. Rất mong nhận được sự chia sẽ của thầy cô và các ban.
Thân ái!

[jkor]

Chào các bạn, mình học ngành Hàn Quốc học nhưng khi lên diễn đàn mình nhận thấy những đặc điểm các bạn trao đổi về văn hóa Nhật Bản có rất nhiều điểm tương đồng với văn hóa Hàn Quốc.
Trước hết bạn muaxuannho có nhắc đến các khái niệm phương Đông – phương Tây, văn hóa gốc nông nghiệp - văn hóa gốc du mục. Có thể nói cho đến nay khái niệm phương Đông hay phương Tây và việc phân chia chia xem quốc gia nào là phương Đông, quốc gia nào là phương Tây đang còn là điều gây tranh luận. Khái niệm phương Đông trước đây để chỉ các quốc gia châu Á, châu Phi (ngoài phương Tây) - là những quốc gia có nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, phương Đông là trì trệ, là kém phát triển. Chính vì định nghĩa như vậy nên rất nhiều người cho Nhật Bản, Hàn Quốc, hay một quốc gia đồ sộ như Trung Quốc là các nước phương Đông, là nước nông nghiệp. Nhưng nếu dựa trên đặc điểm kinh tế điển hình của văn hóa nông nghiệp là trồng trọt (lúa nước) thì chỉ các quốc gia Đông Nam Á mới là các nước có nền nông nghiệp điển hình, chứ ở Nhật Bản hay Hàn Quốc đều không mang tính nông nghiệp điển hình. Do vậy ở đây bạn muaxuannho có sử dụng cặp văn hóa gốc du mục – văn hóa gốc nông nghiệp tôi cho là chính xác, bởi ranh giới để xác định nông nghiệp hay du mục không phân minh rõ ràng như 1 + 1 = 2 mà thực tế luôn có những mập mờ không rõ ràng. Khi xét tới nền văn hóa Hàn Quốc tôi nhận thấy vừa có thể xếp Hàn Quốc vào các nước phương Đông gốc nông nghiệp, nhưng lại vẫn có thể xếp vào các nước có văn hóa gốc du mục như phương Tây.
Đầu tiên, về vị trí địa lý, Hàn Quốc nằm trên Bán đảo Triều Tiên, một bán đảo trải dài 1.000 km từ bắc tới nam, ở phần đông bắc của lục địa châu Á, nơi hải phận của bán đảo tiếp giáp với phần cực tây của Thái Bình Dương. Phía bắc bán đảo tiếp giáp với Trung Quốc và Nga. Phía đông của bán đảo là Biển Đông, xa hơn nữa là nước láng giềng Nhật Bản. Bản đồ Hàn Quốc:
[center][/center]

Ngoài bán đảo chính còn có hơn 3.200 đảo nhỏ. Tổng diện tích của bán đảo Triều Tiên là 222.154 km2, gần bằng diện tích của Anh hay Romania. Không kể diện tích đất khai hoang, diện tích đất canh tác là 99.617 km2, chiếm 45% tổng diện tích. Địa hình núi non chiếm khoảng hai phần ba diện tích lãnh thổ. Như vậy theo khái niệm trước đây thì Hàn Quốc thuộc châu Á, cũng được coi là một quốc gia phương Đông. Tuy nhiên ở đây có hai điểm chú ý: Thứ nhất, về nguồn gốc, người Hàn được coi là con cháu của một vài bộ lạc Mông Cổ từ vùng Trung Á di cư đến bán đảo Triều Tiên; mà những bộ lạc Mông Cổ vùng Trung Á lại là những bộ lạc du mục nên người Hàn có mang dòng máu du mục. Thứ hai, địa hình và khí hậu của Hàn Quốc không thích hợp cho việc trồng cây lúa nước. Vì thế tuy cũng phát triển nông nghiệp trồng lúa nhưng lợi nhuận do cây múa mang lại không nuôi sống nổi cư dân vùng này, cho tới những năm 1960 cư dân bán đảo Triều Tiên vẫn còn bị đói ăn. Với điều kiện khí hậu, địa hình đồi núi, tài nguyên khan hiếm như Hàn Quốc thì phát triển nông nghiệp rất khó khăn. Hàn Quốc từng được biết đến như một trong những nước nông nghiệp nghèo nhất thế giới, đã nghiêm túc thực hiện chiến lược phát triển kinh tế từ năm 1962, tiến hành công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước. Sau chưa đầy bốn thập kỷ, đất nước đã đạt được những thành tựu kinh tế được cả thế giới biết đến như “Kỳ tích trên sông Hàn”. Đó là một quá trình phi thường đã nhanh chóng giúp cải tạo nền kinh tế Hàn Quốc, đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử của đất nước. Chiến lược phát triển kinh tế hướng ngoại lấy xuất khẩu làm động lực tăng trưởng đã góp phần quan trọng vào sự chuyển đổi kinh tế toàn diện của Hàn Quốc. Dựa trên chiến lược này, nhiều chương trình phát triển đã được thực hiện thành công. Kết quả là từ năm 1962 đến 2005, tổng thu nhập quốc dân (GNI) của Hàn Quốc tăng từ 2,3 tỷ đô la Mỹ lên 786,8 tỷ đô la Mỹ, với thu nhập bình quân tính theo đầu người tăng vọt từ 87 đô la Mỹ/năm lên 16.291 đô la Mỹ/năm. Một trong những nguyên nhân dẫn đến thành công được người ta cho rằng đó là do người Hàn Quốc có đủ tố chất để phát triển công nghiệp liên quan đến tính du mục có trong dòng máu của tổ tiên họ.
Ở đây tôi không bài xích phương Đông, cổ súy phương Tây. Phương Tây du mục tượng trưng cho sự phát triển, văn minh thì phương Đông nông nghiệp đại diện cho sự ổn định, bền vững. Sở dĩ Hàn Quốc có được sự phát triển mạnh mẽ là do bên cạnh chú trọng sự phát triển, Hàn Quốc còn quan tâm đến vai trò và tầm quan trọng của văn hóa truyền thống để tạo nên sự phát triển bền vững. Hàn Quốc quảng bá với thế giới một “dymamic Korea” song cũng luôn khẳng định vẻ đẹp văn hóa truyền thống phương Đông đậm nét của mình. Đến đây tôi rất đồng ý với các bạn trên diễn đàn khi xếp Nhật Bản vào loại hình văn hóa trung gian, cũng vậy đối với Hàn Quốc tôi tạm xếp Hàn Quốc vào loại hình văn hóa trung gian, nằm trong vùng chuyển tiếp giữa văn hóa gốc du mục và văn hóa gốc nông nghiệp.
Vài dòng chia sẻ, mong các bạn góp ý thêm nhé, nhất là đối với trường hợp Trung Quộc Chào thân ái!

[maruvikin]

[justify]Xin chào các ban.
Như ở trên bạn songnhi có nhắc tới cụm từ "chủ nghĩa tập thể" trong xã hội Nhật Bản. Rõ ràng là quan điểm này đã in sâu trong suy nghĩ, tính cách con người Nhật Bản. Họ thích sự ổn định, quen thuộc, mà nổi bật có thể nói đó là quan điểm "uchi-soto" (bên trong- bên ngoài). Người Nhật hay thậm chí là người nước ngoài cũng dùng cụm từ này để nói đến tính cách con người Nhật Bản. Tôi xin giải thích rõ hơn về cụm từ này.
Giải thích một cách dễ hiểu đó là đối với người Nhật, họ coi trọng "group"(nhóm), tức là họ quen sống theo nhóm, chỉ có họ hiểu họ; còn người bên ngoài nhóm hầu như họ không hoan nghênh, chỉ đơn thuần giao tiếp chứ không nhập cùng nhóm với họ đươc. Mở rộng hơn, cộng đồng người Nhật luôn đoàn kết với nhau dù ở nơi nào, còn đối với người nước ngoài thì cho dù bạn nói giỏi tiếng Nhật, hiểu tính cách của người Nhật, sống ở Nhật bao lâu chăng nữa thì trong mắt họ bạn vẫn là người "bên ngoài".
Tôi có quen người bạn Nhật Bản, người đó còn bảo rằng người Nhật sẽ tin tưởng, cởi mở với bạn hơn nếu bạn do người quen của họ giới thiêu. Còn không thì họ rất e dè với người lạ.
Tính cách người Nhật phải nói là khó đoán. Ngoài mặt họ có thể cười nói, nhưng bên trong họ nghĩ gì thì không ai biết đươc. Họ luôn khen những gì thuộc về đối tượng mặc dù nó không đẹp, không tốt đến mức như vây. Bởi vậy người Nhật rất khéo trong giao tiếp, luôn làm hài lòng đối tương. Nhưng mặt trái là ta không thể biết được thật lòng của họ là như thế nào. Chỉ khi nào đã trở nên thân thiết thì họ mới thể hiện thật suy nghĩ bản thân hơn.
Đây là một số ý kiến của mình. Rất vui được các bạn tham gia ý kiến.[/justify]

[lovebird]

Minh cung xin gop chut y kien ve loai hinh van hoa Trung Quoc. Cung nhu cac ban da noi, khi nghien cuu ve van hoa Trung Quoc, người ta cung thương noi rang nen van hoa Trung Quoc la nen van hoa goc nong nghiep, bat ngưồn tu ha luu song Hoang Ha. Nhung thuc sự nham lan nay bi chi phoi boi quan niem phương Dong, phương Tay. Ngươi phương Tay cho rang Trung Quoc la mot nước lớn o phương Dong, mang van hoa phương Dong, ma van hoa phương Dong la loai hinh van hoa goc nong nghiep nen nhieu ngươi da qui cho Trung Quoc co mot nen van hoa goc nong nghiep.
"Văn hóa Trung Hoa mang trong mình đủ loại hình văn hóa, từ chất du mục trên thảo nguyên đến chất nông nghiệp cạn (kê, mạch, ngô) miền bắc và nông nghiệp lúa nước miền nam." (theo thầy Nguyễn Ngọc Thơ). Như vậy, văn hóa Trung Quốc cũng nằm vào loại hình văn hóa trung gian và các nhà nghiên cứu thường gọi loại hình văn hóa Trung Quốc là loại hình văn hóa nông nghiệp du mục, có cả chất nông nghiệp, có cả chất du mục chứ không nghiêng hẳn về bên nào. Có thể xem qua một số đặc điểm của văn hóa Trung Quốc :

- Tổ chức xã hội Trung Quốc khi nhà nước hình thành là tổ chức theo nhà nước phong kiến, nông nghiệp là ngành sản xuất chủ yếu. Trong giáp cốt văn có nhiều chữ thuộc về nông nghiệp như "điền", "đỉnh", "cương", "hòa",... Lịch của người Trung Quốc cũng được tính theo vụ mùa và để phục vụ cho vụ mùa. Hơn nữa, nông nghiệp còn là nguồn thu chính của vua chúa, quí tộc. Người dân thì lo làm ruộng để nộp tô thuế cho bọn quí tộc địa chủ phong kiến, được mùa hay thất mùa đều liên quan chặt chẽ tới tài sản của họ. Chính vì vậy họ sống hòa hợp với thiên nhiên, coi trọng khí hậu, thời tiết, mưa gió, thiên văn...Khi chưa nắm bắt được qui luật tự nhiên, không thể khống chế được tự nhiên thì họ sùng bái thiên nhiên, mê tín thần linh, cúng bái để được phù hộ.

- Lối tư duy nhận thức của người Trung Quốc là thiên về tồng hợp và trọng quan hệ. Dễ thấy nhất là hệ thống tư tưởng Nho giáo đã một thời chiếm vị trí độc tôn trong tư duy của người Trung Quốc và vẫn còn để lại nhiều dấu ấn đến ngày nay. Người Trung Quốc xưa và nay đều coi trọng các mối quan hệ. Nho giáo đặt ra tam cương, ngũ thường, ... là để qui định các mối quan hệ giữa người và người trong xã hội ngày xưa. Còn ngày nay, tuy những tư tưởng đó bị xem là cổ hủ, không còn tồn tại nữa nhưng thực chất vẫn còn ảnh hưởng trong đời sống người dân Trung Quốc đặc biệt ở các vùng quê hẻo lánh hoặc những vùng dân tộc ít người như chế độ gia trưởng,...

- Còn trong tổ chức cộng đồng, Trung Quốc tổ chức theo nguyên tắc trọng tình, trọng đức, trọng văn, trọng nam. Không phải ngẫu nhiên Trung Quốc có một kho tàng văn học phong phú, nổi tiếng trên thế giới, thu hút được nhiều người yêu văn chương. Thời phong kiến con đường thăng tiến của nam nhi là con đường khoa cử, học chữ Nho, làm thơ,... Chỉ có nam mới được đi thi và làm quan. Cách thức tổ chức thì theo kiểu quân chủ, vua đứng đầu và nắm mọi quyền hành trong tay, có quyền uy tuyệt đối thậm chí được xem là con trời. Văn hóa tổ chức cộng đồng của người Trung Quốc như vậy là vừa mang tính nông nghiệp của phương Đông, vừa mang tính du mục của phương Tây.

Nguyên nhân văn hóa Trung Quốc vừa mang tính nông nghiệp vừa mang tính du mục chủ yếu là do lãnh thổ Trung Quốc rộng lớn (đứng thứ 3 trên thế giới), dẫn đến sự phân chia khí hậu rõ rệt theo chiều Đông Tây. Phía Bắc lạnh, đất đai cằn cõi, không phù sa, nhiều đồng cỏ, thảo nguyên, chỉ thích hợp cho chăn nuôi du mục. Trong khi ở phía Nam nhiều song hồ, phù sa bồi dắp khí hậu cận nhiệt đới, mưa nhiều, thích hợp cho trồng trọt. Quá trình hình thành nước Trung Quốc là một quá trình sát nhập các dân tộc phía Bắc và phía Nam, sự tiếp xúc giao lưu văn hóa đó đã làm cho văn hóa Trung Quốc vừa mang tình nông nghiệp vừa mang tính du mục.