Bà mối trong văn hóa Trung Hoa

[Pham Thi Van Phuong]

Topic hay nhỉ! Em thấy làm mai "ngu" thấy mồ. Được thì ăn có "cái đầu heo" đến lúc gặp chuyện thì thiên hạ chu chéo, nuốt không trôi. Ớn lắm
Theo em thì nghề làm mối chẳng khác gì nghề "cò" như hiện nay. Chẳng hay ho gì hết vì nó là một nghề được coi là "thừa nước đục thả câu" hay gọi cách khác là "đầu cơ chuộc lợi" (Dùng như vậy hình như cũng chưa chính xác lắm nhưng tự nhiên quên ngang hông câu tục ngữ dùng trong trường họp này rùi. Nhưng ý mình muốn nói là thừa lúc người khác đang cần một cái gì đó thì "cò" dẫn dắt, chỉ lối nhưng thường thì chất lượng chẳng tốt như người ta "quảng cáo"). Vì vậy mà dù Trung Hoa rất coi trọng nghề mai mốt và trong quá khứ Việt Nam cũng đã có thời kỳ như thế nhưng xem ra trong thời nay nó chẳng còn giá trị gì nữa.

[Le Phuong Thao]

Theo em thì nghề làm mối chẳng khác gì nghề "cò" như hiện nay. Chẳng hay ho gì hết vì nó là một nghề được coi là "thừa nước đục thả câu" hay gọi cách khác là "đầu cơ chuộc lợi"

so sánh ngộ nhỉ bà mối với ông cò à??? Đúng là ngày nay nghề làm mối này chẳng mấy được coi trọng nữa tuy nhiên đến mức độ "đầu cơ trục lợi" như bác Phương nói thì em nghĩ k đến nỗi đâu... Thực chất hầu như ở Việt Nam mình người ta chẳng coi đây mà một nghề nữa, chẳng qua là có những người "nhiệt tình" thấy kẻ khác có cơ may tiến tới nhưng còn ngại ngùng nên người ta chịu đứng ra lãnh cái "ngu" đặng tác hợp thôi... Sự vụ mà thành thì 2 kẻ kia hạnh phúc, k thành thì đem người làm mối mai ra chửi... cũng khổ lắm chứ chẳng sung sướng gì, chẳng qua cũng vì ý tốt (+ thêm phần tài lanh tí nữa thôi)

[carot]

Đề tài hấp dẫn thật, theo em có lẽ hiện tượng mai mối này đã trở thành một phong tục không thể thiếu của nhiều quốc gia (đặc biệt là của phương Đông), tiêu biểu nhất là Trung Quốc, như các anh chị đã dẫn. Nếu xét về mặt thời gian thì khó xác định được vì theo như điển tích mà chị phanthikimanh đã nói, thì khó xác định được. Mà như người ta nói làm mai làm mối là "ngu", cũng đúng chứ, vì nhiều khi lương duyên không biết trước được. Nếu theo văn hóa của phương Đông thì người làm mai mối phải có một căn cơ nào đó (nghe có vẻ mê tín nhưng nói chung là có sự thần giao cách cảm), có như vậy mới làm nên chuyện tốt, chứ không phải ai làm cũng được. Nhưng ngày nay thì vấn đề mai mối có lẽ giảm đi rất nhiều chăng? Nó không còn ý nghĩ thiêng liêng và quan trọng như ngày trước không?. Nghề mối hiện nay dần mất đi cái sự trịnh trọng của mó mà thay vào đó là những lạm dụng làm chuyện không tốt.

[lu anh thu]

Không biết ý carot nói có phải là người mai mối phải có thần giao cách cảm với Nguyệt Lão để được chỉ dẫn se cho đúng duyên không hé?hihi

Nghề mối hiện nay dần mất đi cái sự trịnh trọng của mó mà thay vào đó là những lạm dụng làm chuyện không tốt.

Chị thì nghĩ ở thời nào cũng vậy, cũng có người này người khác.Thời xưa, bà mối cũng có nhiều người lắm chiêu, lấy việc mai mối để trục lợi, tùy vào tiền thưởng ít hay nhiều mà nâng cao hay hạ thấp địa vị người con gái. Nên thơ ca dân gian Trung Quốc cũng có nhiều bài chỉ trích bà mối:

"Nhà chồng người ta giống rồng, chồng tôi giống con sâu róm. Năm nào tháng nào sâu róm chết, chim ngói nhảy ra khỏi lồng họa mi, không oán cha, không oán mẹ, trước hết chỉ oán người dắt mối có lòng dạ xấu. Thịt bà mối đem bỏ vào nồi nấu, xương bà mối hơ lên lửa, da bà mối để bịt trống" (eo ơi, ghê wa )

[myduyen]

hi..hi, minh thay de tai nay hap dan day. co ve hay hay. xem phim truyền hình dài tập của Trung Quốc (phim cổ trang, kể cả tâm lý xã hội), hình ảnh bà mai xuất hiện hơi bị nhiều. Có lúc lại đem hạnh phúc thật sự cho các đôi trai gái, có khi lại gây ra tai họa nhi? Nhưng bà mai ở TQ hinh nhu là một cái nghề kiếm sống đấy nhỉ? Bởi sau khi đôi trai gái kết hôn, bà mai sẽ nhận được tiền thưởng. Còn ở VN, theo bạn Vân Phuong thì sẽ được cái "đầu heo", hi..hi. Nhung theo minh thây, hiện tình trạng mai mối ở VN có vẻ phức tạp đấy, chia ra làm hai loại: 1 là kiếm chác, hai là thành ý. Việc mai mối với các ông chồng nước ngoài (Đài Loan, Hàn Quốc..) dang là vấn đề nan giải đấy. Còn loại thu hai là do muon gán ghép hai nguoi lại vơi nhau vì thay họ họp nhau chu không cần đòi hỏi gì cả. Có thể noi, vai trò của bà mai, bà mối khá đặc biệt trong văn hoá Trung Quốc đay phai không Thư?

[HenTu]

Đúng là đề tài mai mối bao giờ cũng hấp dẫn!
lu anh thu nói về chuyện này ở TQ, còn trích dẫn thì có vẻ VN quá (Dân gian có câu: “Trên trời không có mây thì mưa không rơi, mặt đất không có bà mối thì không có người kết hôn”)?

Bạn honomushi viết:
“Mình nhớ không rõ thì hình như trong truyện cổ, truyện thần thoại Trung Quốc có câu chuyện về Ông TƠ làm mối chứ không có Bà Nguyệt (bà mai mối) . Có thể coi đây là dấu ấn trọng nam của Vhoá Thoa?!
Và từ khi nào , tại sao nguoi ta lai hay nói "ông tơ bà nguyệt" để chỉ sự dẫn
đường, chỉ lối , đến với nhau của nam và nữ?
Trong Xã hội xưa thương " cha mẹ đặt đâu con ngồi đó" và vai trò của bà mối rất quan trọng vậy mà Kiêu của NDu dường như phá lệ đó?!!”

Tôi thấy thầy Thêm nói rằng đây là sản phẩm của “triết lý âm dương và tính cách người Việt”: “Ngay cả những khái niệm vay mượn đơn độc, khi nhập vào Việt Nam, chúng cũng được nhân đôi thành cặp: ở Trung Hoa, thần mai mối chỉ là một ông Tơ Hồng thì vào Việt Nam được biến thành ông Tơ – bà Nguyệt” [Trần Ngọc Thêm 2006.- Tìm về bản sắc văn hoá Việt Nam.- Tp.HCM, tr.112]

Như vậy, bà Nguyệt là sản phẩm văn hoá Việt Nam chứ không phải của TQ.
Mai mối hấp dẫn là đúng, bởi đường đời dường như ai cũng đi qua cái đoạn khó khăn là tìm “nửa kia” của mình. Nhưng tại sao các fan của topic này lại toàn là nhóm tóc dài không nhỉ? Ai có thể đưa ra được “thông điệp văn hoá” từ sự kiện này, giúp tôi với?...

[lu anh thu]

Anh Hentu là người nam đầu tiên “xông đất” nhà em đấy. Hi vọng là anh sẽ là lực hút để topic của em được âm dương hài hòa.

Câu dẫn chứng của em 100% là của Trung Quốc đấy chứ

Dân gian có câu: “Trên trời không có mây thì mưa không rơi, mặt đất không có bà mối thì không có người kết hôn”)?

(trích trong một cuốn sách viết về văn hóa Trung Quốc – em sẽ tìm lại và cung cấp tên chính xác sau)

Đúng là sau 3 học kì khổ luyện, anh đã 99% thành dân Văn hóa rùi, nhìn hiện tượng nào cũng muốn tìm ra “thông điệp văn hóa”. Vì sao topic này “âm thịnh dương suy”? Em nghĩ chắc có nhiều lí do, nhưng có thể là do tên topic em đặt ra “Bà mối trong văn hóa Trung Hoa” chắc gợi nên chất âm tính nhiều quá. Mà âm tính là hướng nội, là chuyện của cánh “nữ nhi thường tình”, còn các anh chàng của lớp mình tràn đầy dương tính nên thích vẫy vùng trong những vấn đề “vĩ mô” hơn.hihi

Không biết còn ai đưa ra dùm mình thông điệp nào khác không nhỉ?

[HenTu]

Anh cũng hơi "xấu hổ" vì xông chỗ đàn bà. Thôi thì vì sự nghiệp văn hoá mà "hy sinh" vậy.
Nhưng không dám nhận danh hiệu "dân văn hoá" mà em ban tặng, chỉ mong góp mặt cho vui thôi.
Tuy vậy, anh nghĩ, dường như, Bà mối cần cho phái yếu hơn hơn phái mạnh,
phái mạnh thì chủ động: "bây giờ mận mới hỏi đào, vườn hồng đã có ai vào hay chưa?"
và còn "tinh quái" hơn nữa:
"Hôm qua tát nước đầu đình,
Bỏ quên chiếc áo trên cành hoa sen
Em được thì cho anh xin,
Hay là em để làm tin trong nhà?
áo anh sứt chỉ đường tà,
Vợ anh chửa có, mẹ già chửa khâu.
áo anh sứt chỉ đã lâu,
Mai mượn cô ấy về khâu cho cùng.
Khâu rồi anh sẽ trả công,
Đến lúc lấy chồng anh sẽ giúp cho:
Giúp em một thúng xôi vò,
Một con lợn béo, một vò rượu tǎm.
Giúp cho đôi chiếu em nằm,
Đôi chǎn em đắp, đôi trằm em đeo.
Giúp cho quan tám tiền cheo,
Quan nǎm tiền cưới, lại đèo buồng cau."
Đó là chuyện chung của đàn ông, chỉ trừ anh Bình và anh Dinh...

[lu anh thu]

Đa tạ bác Hentu đã xông xáo tiếp em. Nhưng ước gì bác thay chữ “chỗ đàn bà” bằng “chỗ phái đẹp”/ “chỗ kiều nữ” gì gì đó thì chắc em còn đa tạ bác nhiều hơn nữa (phụ nữ thích được khen mừ )

Đúng như anh nói trong chuyện tình yêu phái nam thường chủ động hơn. Nhưng đôi khi cũng có những ngoại lệ rất thú vị:

Anh kia đi ô cánh dơi,
Để em làm cỏ mồ hôi ướt đầm.
Có phải đạo vợ, nghĩa chồng,
Thì mang ô xuống cánh đồng mà che"
Hay:

Thiên duyên kì ngộ gặp chàng,
Khác nào như thể phượng hoàng gặp nhau.
Tiện đây ăn một miếng trầu,
Hỏi thăm quê quán ở đâu chăng là?
Xin anh quá bước lại nhà,
Trước là trò chuyện sau là nghỉ chân"

Và dù có chủ động đến đâu thì phái nam cũng không thể không cần đến bà mối, dù ở đây bà mối cũng là “đối tượng” mà chàng ta hướng tới:

"Đường xa thì thật là xa,
Mượn mình làm mối cho ta một người.
Một người mười chín, đôi mươi,
Một người vừa đẹp, vừa tươi như mình"

Đó là xét trong môi trường dân gian của Việt Nam. Nhưng nếu đặt nó lại trong hệ tọa độ là “văn hóa Trung Quốc” + “thời xưa” thì em nghĩ dù nam hay nữ đều cũng đều cần đến người làm mối. Dù người nam đó có ưng mắt cô nào đi nữa thì cũng phải nhờ bà mối “dẫn lối đưa đường”, tác hợp đôi bên. Vì vai trò người làm mối gắn với quan niệm của người Trung Quốc về hôn nhân: hôn nhân mà không được mai mối thì không vẻ vang. Do đó, người dắt mối là một trong những điều kiện cần thiết của hôn nhân truyền thống.

[HenTu]

Cho phép anh "xông xáo" vào "chỗ kiều nữ" một lần nữa nhé!
Đúng như em nói, cả 2 phái đều cần đến ông Tơ (nhớ là sang VN mới có bà Nguyệt đó nhé).
Nhưng bình thường thì nữ giới cần hơn. Tuy vậy, vẫn có những ngoại lệ thú vị như em đã sưu tầm (mà chắc là do nam giới đọc cho nữ giới chép?)
Thư đã viết: "Nhưng nếu đặt nó lại trong hệ tọa độ là “văn hóa Trung Quốc” + “thời xưa” thì em nghĩ dù nam hay nữ đều cũng đều cần đến người làm mối. Dù người nam đó có ưng mắt cô nào đi nữa thì cũng phải nhờ bà mối “dẫn lối đưa đường”, tác hợp đôi bên. Vì vai trò người làm mối gắn với quan niệm của người Trung Quốc về hôn nhân: hôn nhân mà không được mai mối thì không vẻ vang. Do đó, người dắt mối là một trong những điều kiện cần thiết của hôn nhân truyền thống."
Anh thấy Thuý kiều đã vượt ra ngoài cái quan niệm mà em vừa nói đó:
Xăm xăm băng lối vườn khuya một mình...
Nàng rằng: "Khoảng vắng đêm trường,
"Vì hoa nên phải đánh đường tìm hoa.
"Bây giờ rõ mặt đôi ta,
"Biết đâu rồi nữa chẳng là chiêm bao."
Chuyện "cọc đi tìm trâu" còn xưa hơn ông Tơ nữa kìa.