Tự tát vào má mình!

[CUHUYEN]

Tôi đọc truyện Tàu và xem phim Tàu, rất ngạc nhiên trước một cách xử thế: người có lỗi thường tự trừng phạt bằng cách tát vào má mình. Hành động này rất phổ biến. Tôi trộm nghĩ không biết đó có phải là một trong những biểu hiện của thuyết “chính danh”?
Chúng ta biết, Chính danh là quy tắc đạo đức-chính trị do Khổng Tử đề xướng (Nguyễn Hiến Lê, Khổng Tử, NXB văn hoá, 1996).
Thuyết chính danh chủ trương rằng: Trên phải ra trên, dưới phải ra dưới, danh và thực phải hợp với nhau. Như vậy, mọi cư xử, hành động và lời nói của người quân tử (chân chính) đều phải phù hợp với danh nghĩa và cương vị của mình. Thượng bất chính thì hạ tắc loạn là điều có thể xảy ra ở bất kể quy mô nào, ở đâu và vào lúc nào.
Theo Kinh Dịch (Nguyễn Hiến Lê, Kinh dịch-đạo của người quân tử, NXB Văn học, 1994), đạo lý trong thiên hạ tóm gọn chỉ trong hai chữ trung và chính. Ở đây, chính không phải chỉ có nghĩa là ngay thẳng,khảng khái mà còn có nghĩa là đúng đắn, hợp với chính nghĩa, hợp với đạo lý
(http://www.cpv.org.vn/details.asp?topic ... 1770766871).
Tôi nghĩ có lẽ xuất phát từ đây mà những người mắc lỗi (lỡ không chính danh) thì phải biết nhận lỗi và tự trừng phạt (chính danh). Và biểu hiện này có lẽ cũng xuất phát từ sự cực đoan trong tính cách trung hoa: có lỗi thì phải nhận lỗi một cách chân thành và triệt để.
Tôi cũng trộm nghĩ, hình như Việt Nam hiếm ai tự tát vào má mình khi mắc lỗi, thì phải?