PHỞ HÀ NỘI TRONG VĂN HÓA ẨM THỰC VIỆT NAM

[thuhuongdulich]

Phở là món ăn truyền thống của Hà Nội, cũng là biểu tượng của ẩm thực Việt Nam. Dưới đây là sơ đồ và đề cương, rất mong được thầy cô và các bạn góp ý giúp Hương hoàn thành đề tài.
Cảm ơn thầy cô và các bạn!
Thu Hương

[thuhuongdulich]

Thưa thầy cô, anh chị và các bạn!
Đây là đề cương đề tài "Phở Hà Nội trong văn hoá ẩm thực Việt Nam", chắc chắn sẽ còn những thiếu xót. Rất mong mọi người góp ý giúp bài tiểu luận của Hương hoàn thiện hơn.
Chân thành cảm ơn!

DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
Phở là món ăn truyền thống của Hà Nội, cũng là biểu tượng của ẩm thực Việt Nam. Nhiều địa phương nấu món phở nhưng ngon và nổi tiếng nhất phải là phở Hà Nội. Với người Hà Nội, phở gần gũi vô cùng; với du khách, đã tới thủ đô nhất định phải một lần thưởng thức món ngon này thì chuyến đi mới thực sự trọn vẹn; với những người con xa đất nước, mỗi lần thưởng thức món phở, hình ảnh Việt Nam như trở về trọn vẹn giúp phần nào nguôi ngoai nỗi nhớ quê hương. Đây cũng là lý do khiến người viết muốn tìm hiểu đề tài phở ở Hà Nội – nơi phát sinh, phát triển món ăn độc đáo này.
2. Mục đích nghiên cứu
Giúp người đọc có hiểu biết nhất định về những giá trị của phở trong đời sống văn hóa ẩm thực Việt Nam.
3. Lịch sử vấn đề
Đã có nhiều tác giả viết về phở Hà Nội nhưng đi sâu khai thác, nghiên cứu giá trị của phở thì hầu như chưa có tác phẩm nào đề cập đến.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: phở Hà Nội
Phạm vi nghiên cứu: khu biệt ở địa bàn Hà Nội
5. Ý nghĩa của đề tài
Ý nghĩa khoa học: đem đến cho người đọc nhận thức về những giá trị đặc trưng của phở trong nền văn hóa ẩm thực Việt Nam.
Ý nghĩa thực tiễn: tạo sự gắn kết trong cách nhìn nhận của người đọc giữa việc thưởng thức một tô phở ngon (vật chất) với những xúc cảm trong tâm trí (tinh thần) qua tác động của tô phở
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
Phương pháp nghiên cứu: phương pháp so sánh, phương pháp logic…
Nguồn tư liệu: sách, báo, internet…
7. Bố cục của đề tài
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn
1.1 Các khái niệm
1.1.1 Phở
1.1.2 Văn hoá
1.1.3 Văn hoá ẩm thực
1.2 Nguồn gốc
1.3 Phân loại
1.4 Nguyên liệu chế biến
1.4.1 Bánh phở
1.4.2 Nhân phở
1.4.3 Nước dùng (nước lèo)
1.4.4 Các loại gia vị khác
Tiểu kết
Chương 2: Phở trong đời sống vật chất
2.1 Giá trị dinh dưỡng của phở
2.2 Giá trị kinh tế của Phở
Tiểu kết
Chương 3: Phở trong đời sống tinh thần
3.1 Phở trong đời sống tinh thần của người Việt
3.2 Phở trong đời sống tinh thần của Việt Kiều
3.3 Phở trong đời sống tinh thần của người nước ngoài
Tiểu kết
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
MỤC LỤC

[thuananhsctv]

Đề tài của chị Hương thú vị đó. Em xin có vài lời góp ý nhỏ sau:
1. Phần các khái niệm (1.1), chị nên đi từ khái niệm lớn đến khái niệm bé hoặc ngược lại, chứ đi từ khái niệm nhỏ nhất (phở), rồi đến lớn nhất (văn hóa), rồi đến vừa vừa (văn hóa ẩm thực) e là không logic lắm.

2. Riêng phần nguyên liệu chế biến em không rõ "nhân phở" là gì? (Có thể giải thích cho em được không?), ngoài ra em nghĩ là còn thịt nữa (bò, gà...). Qua "trải nghiệm" thực tế ăn phở thì em thấy phở Hà Nội (điển hình như mấy quán phở Bắc trong khu vực sân bay) thường không có rau, còn phở trong Nam (điển hình như quán ở đầu đường Kỳ Đồng) thì có rau, giá đỗ ăn kèm và nước dùng thì ngọt hơn, em nghĩ nó cũng biểu hiện cho đặc trưng văn hóa ẩm thực của từng miền.

3. Ở chương 3, phở trong đời sống tinh thần của người Việt và Việt kiều thì ổn rồi, nhưng trong đời sống tinh thần của người nước ngoài thì em thấy không thuyết phục lắm. Người nước ngoài thưởng thức phở như một món ăn ngon, độc đáo của Việt Nam, còn phở đóng góp được vai trò gì đó trong đời sống tinh thần của người nước ngoài thì em nghĩ là chưa có. Có thể ý của chị là phở trong con mắt của người nước ngoài chăng?

Chúc chị thành công với đề tài của mình.

[vantiensinh]

Chào chị Thu Hương,
Trong vô vàn các món ngon, độc đáo của nền ẩm thực Việt có lẽ phở là một món ăn độc đáo và được khá nhiều nhà văn, nhà thơ ưu ái hơn cả. Nào Nguyễn Tuân, nào Vũ Bằng, nào Thạch Lam,...ai đã từng hơn 1 lần gắn bó với đất Hà thành thì không thể không biết và không nhớ món ngon ấy.

Em có vài ý nhỏ đóng góp cho đề tài của chị, rất mong được chị ghi nhận và giải đáp (thắc mắc):
Sơ đồ hóa đề tài của chị tập trung nghiên cứu, tìm hiểu về phở (HN) trong không gian HN, trong văn hóa của những người đã, đang sinh sống tại HN. Nếu vậy thì tên đề tài phở HN trong VHAT VN phải chăng đã hợp lý? Phải chăng nên là Phở trong văn hóa ẩm thực Hà Nội?

Chủ thể trong đề tài của chị là Phở, đặt trong đối sánh với chả cá (chả cá HN, tiêu biểu là chả cá Lã Vọng???) và các món khác. Vậy theo em hình dung thì phần cấp độ 0 có lẽ nên khu biệt 1 chút, VH ẩm thực HN.

Ở chương 1, các tiểu mục 1.2 Nguồn gốc,1.3 Phân loại,1.4 Nguyên liệu chế biến có thể nằm chung trong 1 mục lớn 1.2 Khái quát chung về Phở HN (1.2.1 Nguồn gốc,1.2.2 Phân loại,1.2.3 Nguyên liệu chế biến)

Mong chị nhanh chóng hoàn thành đề tài và chúc chị thành công.

[nangmai]

Chào chị Hương!
Theo em, cấp độ 1 (chủ thể) là Phở Hà Nội (thay vì Phở), để có thể phân biệt rõ hơn với các loại phở khác có ở Hà Nội.

[nguyentoloan]

chào chị Hương
em có xem qua sơ đồ và đề cương của chị. Em xin đóng góp chút thôi.
Trước tiên, cũng như chị Thuận Ánh đã nói, em cũng nghĩ là chị nên sắp xếp lại các đề mục ở phần các khái niệm: có thể từ khái niệm lớn đến khái niệm nhỏ hoặc ngược lại. Theo em thì có thể định nghĩa văn hóa trước, sau đó là định nghĩa văn hóa ẩm thực, cuối cùng rồi mới đến phở.
Thứ hai, vì đề tài của chị khu biệt trong phạm vi phở Hà Nội chứ không phải là món phở nói chung, vậy nên em nghĩ trong phần giới thiệu về phở (nguyên liệu, cách thức chế biến...), chị có thể lồng ghép vào đó phần so sánh phở Hà Nội với phở các nơi khác để làm nổi bật những nét riêng biệt, độc đáo của phở Hà Nội. Hoặc nếu không lồng ghép, chị có thể tách hẳn một mục riêng: Phở Hà Nội trong so sánh với phở ở các nơi khác.
Chúc chị thành công.

[newday]

Chào chị Hương!
Em cũng thấy ý của mấy bạn hay đấy, chị nên xem lại. Em có một số góp ý thế này
Trong chủ thể của chị là phở HN, nhưng phần triển khai đề cương thì không thấy yếu tố HN ở chỗ nào? Không biết nó có khác với vùng khác không? Bản thân Phở HN đã đi vào văn chương rồi, nhưng ngoài việc thưởng thức một tô phở người ta còn phải gắn với cái không gian của nơi nó sinh ra và phát triển. Tại sao có phở bò Nam Định? Theo ý em hiểu thì phần này chị đi nói về cái hay cái đẹp của một món ăn nổi tiếng của HN cho mọi người, vậy thì nó hay và đẹp ở chỗ nào?
Mong chị lưu ý và cũng viết dần đi là vừa
Chúc chị thành công.

[thuhuongdulich]

Hương đang xem lại đề tài và góp ý của các bạn, sẽ ghi nhận và trả lời sớm thắc mắc của mọi người.
Cảm ơn rất nhiều!

[hoaiphong]

- Sơ đồ phân tích đề tài của thuhuongdulich (TH) tương đối ổn. Có điều, tôi chưa hiểu tại sao TH lại đưa phần chả cá vào phần chủ thể. Tôi nghĩ không cần thiết : Phở và các món khác là được rồi.
- Phần đề cương thì tôi xin nêu ý kiến như vầy:
- Đề cương không đi theo hướng phân tích đề tài.
- Có thể có nhiều cách tiếp cận đề tài, nhưng đây là tiểu luận PPNCKH, do đó đề tài của TH phải sử dụng PPNC mà mình đã học. Thật ra thì nghiên cứu văn hóa theo cấu trúc văn hóa hai thành phần: văn hóa vật chất – văn hóa tinh thần thì cũng được. Nhưng tốt nhất là TH nên sử dụng cấu trúc 3 hay 5 mà mình đã học. (bởi vì mình đang học, đang chứng minh là mình tiếp cận vấn đề bằng phương pháp thầy đã dạy – để thầy đánh giá xem mình tiếp thu phương pháp đó như thế nào).
- Theo ý này, phần PPNC đề tài cũng cần xem lại.
Chúc TH thành công.

[thuhuongdulich]

Chào Thuận Ánh!
Cảm ơn những góp ý của bạn cho đề tài “Phở Hà Nội trong văn hoá ẩm thực Việt Nam”. Hương xin ghi nhận góp ý thứ nhất về trật tự trình bày các khái niệm và sửa lại theo logic từ nhỏ đến lớn. Cả góp ý thứ ba, Hương cũng sẽ sửa lại thay vì nội dung “Phở trong đời sồng tinh thần của người nước ngoài” thành “Phở trong suy nghĩ của người nước ngoài”
Về nguyên liệu chế biến, nhân phở chính là thịt bò, thịt gà… trong tô phở (nhiều tài liệu mà Hương tham khảo cũng dùng từ này). Nếu cách gọi đó gây sự khó hiểu cho người đọc thì Hương sẽ xem xét để đổi sang tên gọi khác.
Hương xin chúc đề tài của Thuận Ánh thành công!

[thuhuongdulich]

Vantiensinh thân mến!
Nhắc đến Nguyễn Tuân, Vũ Bằng, Thạch Lam… nghĩa là em đã đọc rất nhiều về ẩm thực Hà Nội rồi. Vậy nên có gì cần trao đổi về đề tài chị sẽ lại làm phiền em nhé.
Chị rất vui khi đọc góp ý của em về tên đề tài. Thực sự lúc ban đầu, đề tài chị muốn triển khai là “Phở trong văn hoá ẩm thực Hà Nội” nhưng chị thấy món Phở đã trở thành món ăn tiêu biểu của Việt Nam. Không phải chỉ có ở Hà Nội mà Phở có mặt ở khắp mọi nơi, thậm chí rất phổ biến ở nước ngoài, những nơi có Việt kiều sinh sống. Vậy nên chị mới mở rộng phạm vi đề tài thành “Phở Hà Nội trong văn hoá ẩm thực Việt Nam”. Có thể do ảnh hưởng bởi ý định ban đầu nên lúc xây dựng đề cương đã nảy sinh vấn đề mà em nêu ra. Chị xin ghi nhận và sẽ triển khai lại: hoặc sửa nội dung đề cương hoặc thay đổi tên đề tài cho phù hợp với đề cương hiện tại.
Món chả cá chị muốn nhắc đến đúng là chả cá Lã Vọng. Nếu đổi lại tên đề tài thành “Phở trong văn hoá ẩm thực Hà Nội” thì phần cấp độ 0 chị sẽ khu biệt ở phạm vi nhỏ hơn.
Các tiểu mục ở chương 1 chị cũng sẽ đưa vào một mục lớn (khái quát về Phở Hà Nội) để nội dung bài tiểu luận tập trung hơn và tính cân đối cũng được thể hiện rõ hơn.
Cảm on vantiensinh nhiều!

[thuhuongdulich]

Chào nangmai!
Nếu đề tài của Hương sửa thành "Phở trong văn hoá ẩm thực Hà Nội" thì cấp độ 0 giữ nguyên. Còn nếu đề tài vẫn là "Phở Hà Nội trong văn hoá ẩm thực Việt Nam" thì sẽ sửa cấp độ 0 từ "Phở" thành "Phở Hà Nội" theo gợi ý của bạn đề đối tượng được khu biệt và cũng để phân biệt với món phở ở các địa phương khác.
Cảm ơn và chúc đề tài của nangmai thanh công!

[thuhuongdulich]

Loan thân mến!
Như đã trả lời Thuận Ánh, góp ý thứ nhất của em chị xin ghi nhận và sửa lại trật tự các khái niệm. Riêng về nét đặc trưng của Phở Hà Nội so với phở của các địa phương khác chị triển khai thành một phần riêng hoặc có thể đưa vào nội dung giới thiệu về phở Hà Nội như em gợi ý. Chị sẽ tham khảo ý này của em khi sửa lại đề cương.
Cảm ơn em!
Chúc đề tài của em thành công!

[thuhuongdulich]

Nhật Tân thân mến!
Chị sẽ nhấn mạnh và làm rõ sự khác biệt của Phở Hà Nội trong tương quan so sánh với phở ở các địa phương khác (TP. Hồ Chí Minh, Nam Định...) hoặc lồng ghép vào chương 1 khi giới thiệu khái quát về Phở Hà Nội (như gợi ý của Tố Loan) hoặc viết thành một mục riêng. Đây là nội dung đặc biệt quan trọng của bài, chị vẫn biết điều đó.
Sang tháng 8 công việc ở trường đỡ bận rộn hơn một chút, chị sẽ tấp trung triển khai và hoàn thành các tiểu luận để kịp nộp. Cảm ơn em đã nhắc nhở!
Chúc "cụ Rùa" của Nhật Tân sớm về đích nha!

[thuhuongdulich]

Chào hoaiphong!
Tìm hiểu về ẩm thực Hà Nội, Hương thấy có rất nhiều món ăn nổi tiếng. Trong phần chủ thể, Phở là đối tượng nghiên cứu chính nhưng Hương cũng muốn chọn một món ăn độc đáo nữa của Hà Nội để phân tích kỹ, làm nổi bật lên nét đặc trưng của văn hoá ẩm thực Hà Nội. Còn một phần giới thiệu hầu hết các món ngon của Hà Nội nhưng để đảm bảo tính cân đối của đề tài và … Hương sẽ chỉ giới thiệu sơ lược thôi. Đó là lý do Hương đưa món Chả cá Lã Vọng vào phần chủ thể.
Hương cảm ơn hoaiphong nhiều lắm vì thầy đã nhắc nhở Hương tập trung vào mục đích của công việc này. Đúng như hoaiphong nói, có nhiều cách để tiếp cận đề tài nhưng đây là phần thực hành môn PPNCKH trong VHH, vì thế chúng ta nên áp dụng những phương pháp mà thầy Thêm đã hương dẫn.
Hương sẽ đọc kỹ tài liệu môn PPNCKH và xây dựng lại đề cương theo dạng cấu trúc 3 hoặc 5 mà mình đã học.
Cảm ơn và chúc đề tài “Xưng hô trong văn hoá giao tiếp của tín đồ Phật giáo” của hoaiphong thành công!

[vitaminC]

Chị Hương ơi, em có thắc mắc là tại sao chị lại đặt "chả cá" trong so sánh với "phở", tại sao k là món khác? vì em thấy món chả cá thì điển hình ở các vùng biển: Nha Trang, Bình Thuận...

[thuhuongdulich]

vitac thân!
Chả cá chị muốn giới thiệu là món Chả cá Lã Vọng nổi tiếng của Hà Nội chứ không phải món chả cá thông thường. Có thể do chị viết không rõ vì nghĩ nói đến chả cá Hà Nội thì ai cũng biết nên gây thắc mắc cho em. Chị định trong phần chủ thể sẽ chỉ để món món phở và những món ăn nổi tiếng khác (gộp Chả cá Lã Vọng vào phần "những món ăn nổi tiếng khác"). Em thấy như thế có ổn không? "Ông Địa" của em thế nào rồi? Sắp về đến đích chưa?

[thuhuongdulich]

Sau khi được các bạn góp ý, Hương đã sửa lại sơ đồ đề tài. Đề cương sẽ post lên trong thời gian gần nhất. Cảm ơn mọi người.

[Co mot khong hai]

Em thấy chị bỏ đi cái vụ chả cá là đúng đó. Nếu được chị bỏ luôn phần "các món khác" và tập trung nói về đặc trưng Phở Hà Nội trong ẩm thực Việt Nam, khỏi nhắc đến nước ngoài. Bi nhiu đó cũng đủ chị nói mệt nghỉ rùi. Theo em quan trọng nhất là nói được những nét đặc trưng của Phở Hà Nội trong ảnh hưởng của các yếu tố con người Hà Nội, địa lý Hà Nội và nó được phát triển theo dòng lịch sử như thế nào. Chị đã bao giờ nghe nói tới Phở Vuông Hà Nội chưa?

[thuhuongdulich]

Chào co mot khong hai!
Vì đề tài là Phở trong văn hoá ẩm thực Hà Nội nên chị muốn giới thiệu thêm một số món ăn nổi tiếng khác của Hà Nội qua đó làm nổi bật nên đặc trưng của văn hoá ẩm thực đất Hà Thành. Tất nhiên sẽ chỉ đi lướt qua thôi còn trọng tâm vẫn là món phở.
Chị học đại học ở Hà Nội, bây giờ sống ở TP. HCM nhưng mỗi năm vẫn về Hà Nội một hai lần nên những món quà ngon và những điểm ẩm thực có tiếng ở Hà Nội chị cũng đến khá nhiều. Chị đã thưởng thức món phở vuông rồi. Còn cả phở cuốn, phở khô... trong phần Phở Hà nội ngày nay chị sẽ giới thiệu hết, kèm cả hình minh hoạ nữa. Chép chép chép... cứ là thèm phải biết...
Chị đang sửa lại đề cương. Post lên em xem và góp ý thêm cho chị nhé!
Cảm ơn co mot khong hai!