Chén Trà trong văn hóa Việt Nam

[traviet]

Trà Việt cũng chính là quốc hồn quốc túy, là nét đặc sắc của dân tộc Việt! Mỗi người chúng ta đều cần thiết thấy ở trà Việt một nét hay trong vô vàn điều hay của văn hóa Việt Nam.
Ở Miền Nam không có mùa đông giá lạnh, thì lại có những vị trà đem lại sự mát mẻ cua rtâm hồn. Còn miền bắc thì chúng ta hãy đến những quan Trà, ngỗi trong không gian ấm cúng của phòng trà, tìm về với cội nguồn văn hóa dân tộc, tận hưởng những dư vị đắng chát rồi đần chuyển sang ngọt ngào, dần thấm vào từng cảm giác của cơ thể.
Thật là hạnh phúc nếu như có người bạn tâm đầu ý hợp cùng ngồi đối ẩm với mình bên tách trà để tâm sự chuyện đời, chuyện người, chuyện công việc, hoặc những chuyện hâm mộ....
Cũng thật thư thái khi ta thả hồn mình theo gió theo mây, theo trăng... theo không gian văn hóa mà bỏ quên cái trần tục bận rộn, bộn đề đã và đang làm ta đau đầu!
Có thể so với ly Trà đá vỉa hè, thì trong phòng trà bạn sẽ mất hơn Mấy nghìn đồng. Nhưng bạn thử nghĩ xem, KHông gian phòng Trà văn hóa, truyền thống để ta có thể thả sức mơ mộng, thả lỏng tâm hồn để rồi hết stress với cảnh bạn ngồi ven đường chịu bụi bặm chỉ để giải khát rồi sau đó đầu đau vẫn chịu đầu đau, căng thẳng vẫn tồn tại! Đằng nào hơn?
tại Hà nội hiện nay chỉ có Mấy quan strà thôi, nhưng cũng luôn luôn đông khách. đủ thấy lòng ái mộ với văn hóa Trà Việt Nam đang ngày được chú ý! Tôi thường hay đi uống trà vào cuối tuần để thả lỏng hồn mình để cùng ngồi với bạn bè trong những giây phút đáng quý nhất của cuộc sống đầy bận rộn!
Quán trà tôi hay uống là quán Trà Trường Xuân 67. Ngô Tất Tố , Lư trà quán. D1 KTX ĐHQG Hà Nội.... Nhưng mỗi quán có một phong cách khác nhau Trường Xuân lại thiên về Phong cách cung đình, ảnh hưởng rất nhiều bởi phong cách NMhật Bản, làm mất đi một chút nét tự nhiên của chất Trà vIệt, Lư Trà quán thì lại thiên về dân dã quá, nhưng đó là cái dân dã rất Việt nam! Gần đây tôi thấy xuất hiện quán: Trà Việt quán, ở 24. Doãn Kế Thiện. Cầu Giấy... Quán rất ấm cúng, yên tĩnh, hệ thống nhân viên phục vụ rất am hiểau về trà, đều là những sinh viên trong các ngành văn hóa Việt Nam phục vụ... Giá cũng rất sinh viên mà không gian lại đầy tính sang trọng cung đình, và đậm chất truyền thống Trà việt. Quán này có cả 1 phòng riêng để cho khách uống chuyên biệt Trà việt, còn 1 phòng để khách uóng các loại Trà khác...
Tuy nhiên chỉ tiếc đây là quan mới mở nên ít người biết đến! Hôm nào đó các bạn thử đến đó xem! Chắc chắn sẽ mê luôn đó!
Tôi la người ham uống trà, nét Việt trong trà cũng thật khó nói! Đâu là cái Của Việt ta, đâu là cái nét Nhật, đâu là cái TRưng hoa.. Thật là khó mà suy ra được rõ ràng bởi Trà Viẹt nước mình có ự giao thọa hoà nhập mà không hoà tan của rất nhiều nền văn hoá! Nhưng nếu bạn để ý chút thôi, suy nghĩ chút thôi thì sẽ rất dễ thấy Nét Việt trong TRà, nó nhẹ nhàng dân dã từ cách chế biến, đến không ian uống nhngkhng vì thế mà mất đi tính chất Văn hoá, sang trọng, thanh Cạo Còn nếu bạn nhìn trà Nhật nó đã thành Đạo trà từ lâu, No dược tôn sùng, được đề cao vào sử dụng, được coi thành ngệ thuật ẩm thực quốc gia, là di sản đạm chất Nhật thì nó vô cùng trang trọng, tôn nghiêm, nghi lễ, thủ tục phải thật chi li, cụ thể!
Ngồi uống Trà VIệt chúng ta còn ngẫm chuyện đời, chuyện người, ngẫm chuyện thế thái nhân tình, ngẫm những chuyện không Đâu!...
Trong thời buổi kinh tế thị trường để được ngỗi quên hết những tính toán lặt vặt đời thường, thả hồn lơ đãng thì thật là khó! Có lẽ chỉ đến với không gian văn hoá Trà thì chúng ta mới có thể có được không gian ấy mà thôi!
Ngồi tại quán Trà Viêt. 24. Doãn Kế Thiện, viết bài vào Forum

[haiphuong69]

Ôi uổng qúa nhỉ ! mình đi Hà nội đầu tháng 12 mà lại không biết địa chỉ này để mà đến thưởng thức, hôm nay mới được nghe tả thì lại không biết đến bao giờ mới có cơ hội. Mình nghĩ rằng mùa này mà ở Hà nội uống trà thì thật là tuyệt, co người trong áo ấm và thưởng thức một chén trà bốc khói...À mà còn phải tìm thêm một người đối ẩm nữa mới thích chứ ngồi ôm computer như bạn thì có lẽ hơi bị buồn...

[honomushi]

"Nhan loai gap nhau trong mot chen tra"

Thương thuc tra khong phai chi co rieng o NHat Ban hay Viet Nam ma co o khap noi tren the gioi.Kho co the noi dau la net dac sac rieng cua cach thương thuc tra cua tung nươc.Tuy nhien diem chung cua cac nươc deu su dung tra lam thuc u o ng giai khat!!! tu tang lop binh dan den vua chua ,quy toc...O Nhat tra cach thương thuc tra tro thanh " DAO "la do anh hương rat nhieu cua mot thoi ky lich su trong xa hoi NHat Ban..Viec nang no len thanh " DAO " la do yeu to van hoa tham my da tham sau vao trong tu tương cua ngươi Nhat..Van hoa NHat dươc coi nhu "Van hoa cua cai dep"..do vay cai gi cung nang len thanh "DAO ": hoa dao ,tra dao .thu dao ,kiem dao...Noi vay khong phai la phu nhan cac nươc khac(nhu VN ,Trung quoc )khong yeu cai dep ,khong yeu thien nhien...ma la do cach cam nhan va quan niem khac nhau ma thoi..Quan niem do ,cach cam nhan do it nhieu se bi chi phoi boi hoan canh xa hoi va cac "bac tien boi " di trươc nua..Neu o TQuoc hay Viet Nam cung da tung co nhung ngươi de cao nghe thuat u o ng tra thi chac la se co "tra dao VN"!!! (ve van de nay neu co quan tam xin xem them phan file ma minh gui kem theo viet ve tra dao phương dong va tra dao Nhat Ban)

Do cung thich va to mo ve tra dao cac nươc phương dong (trong do co VN) nen minh da gia nhap "hoi quan tra" o nha Van hoa thanh nien( tiec la do mot so van d nen gio hoi quan da dong cua..)Tuy nhien minh van thich cach u o ng tra cua VN hon vi khong bi go bo nhu kieu u o ng tra " quy cach " (TRA DAO) cua NHat Ban..KHat thi co the ương du loai tra..tu tra da den tra chanh...NO tro nen qua pho bien roi...Con o NHat kho tim dươc mot quan tra "binh dan "..di thương thuc tra dao cac ban phai chuan bi tinh than "cho doi "...nhung neu co co hoi thi cung thu xem sao nhe!

[honomushi]

Ban nao co y tim hieu them ve tra phương dong va tra NHat Ban thi xem nhe.

[haiphuong69]

Cám ơn bạn Honomushi đã gửi cho mọi người bài của tác giả Hà Văn Lưỡng về văn hoá trà phương Đông và Nhật bản, và đã đưa ra một số ý kiến của bạn về vấn đề này.
Bạn có viết rằng:..."Tuy nhien minh van thich cach u o ng tra cua VN hon vi khong bi go bo nhu kieu u o ng tra " quy cach " (TRA DAO) cua NHat Ban..KHat thi co the ương du loai tra..tu tra da den tra chanh...NO tro nen qua pho bien roi...Con o NHat kho tim dươc mot quan tra "binh dan "..di thương thuc tra dao cac ban phai chuan bi tinh than "cho doi "..."
thì tôi lại thấy có gì đó khó hiểu quá. Vì bạn đã so sánh cách uống trà bình dân của người VN với những quán trà bình dân ( mà chè quán thì chỉ có ở miền Bắcthôi) với những quán trà đạo Nhật bản.
Theo như những gì tôi đã nhìn thấy thì người Nhật cũng uống rất nhiều loại trà, có thể uống từ sáng đến tối với trà xanh trong gói nhỏ, trà xanh túi lọc , trà chanh , trà hương liệu trái cây...nói chung là chỉ không dùng trà đá (có thể vì trời lạnh quá). Bạn có thể uống ở nhà , không cần quy cách gì hết , uống ở quán...(bất cứ quán nước nào cũng có bán trà)... nhưng những quán đó không phải là "trà quán".
Nếu bạn có dịp thưởng thức những quy cách pha trà của người Trung hoa, của những cụ già Việt nam...và cách pha trà của người Nhật bản thì có thể thấy rằng về hình thức có thể khác nhau nhưng mục đích thì chỉ có một. Đó là làm cho con người có thể lắng nghe chính tâm hồn của mình.
Từ đó có thể lý giải tại sao cách pha trà của ngừoi Nhật lại "rườm rà" đến vậy? có phải chính những lúc tập trung vào các nghi thức nấu trà , pha trà và thưởng thức trà tại một không gian tĩnh lặng , tâm hồn con người như được gột rửa những bụi bẩn của trần gian để cảm thầy thư thái, sảng khoái và "ngộ" được nhiều điều trong cuộc sống.
Tôi vẫn còn nhớ Ông của tôi, lúc sinh thời thường dậy vào lúc 3h30 sáng , khi chuông chùa vừa điểm. Ông bắc một ấm nước nhỏ , chờ đến khi sôi 1 lần , hạ lửa cho sôi già một chút. Ông cẩn thận tráng ấm , tráng chén , chờ cho nước nguội đi 1 chút vì Ông nói rằng nước quá sôi sẽ làm cháy lá trà, vị không ngon nữa. Ông lấy một cái muỗng bằng tre, lấy một lượng trà khoảng hơn 1 phần 3 ấm, tráng nước sôi vào 2 phần 3 ấm rồi đổ nước đó ra chén Tống. Đó gọi là nước 1. Nước hai thì lấy đầy ấm ,chờ khoảng 30 giây rồi đổ ra chén quân. Tùy theo số người uống mà ông tôi sử dụng bộ ấm trà : độc ẩm , đối ẩm hay quần ẩm...(vì có khi các bạn của ông tôi cùng dậy sơm ghé vào trước khi đi tập thể dục).
Khi rót thì không được rót từng chén vì như thế là không đều trà, phải xếp chén theo một vòng tròn, và rót đều cho mỗi chén. Nâng chén trà lên mà không được uống ngay, phải đưa lên mũi ngửi vị trà rồi nhấp từng ngụm nhỏ.
...Chỉ nói sơ qua cho các bạn thấy rằng ngừoi VN cũng có quy tắc uống trà chứ đâu cứ gì người Nhật phải không bạn, chỉ là chúng ta không gọi là "trà Đạo" thôi. Lúc nhỏ không hiểu lắm nên tôi hay nói :"trời ơi con mà uống chén của Ông thì chắc con nuốt nó luôn vô trong bụng vì nó nhỏ quá" , còn Ông tôi nhìn chúng tôi uống trà đá trong ly bự thì bảo :"tụi bay uống như TRÂU uống" !!!!!

[honomushi]

Uh..Dung la nhu chi Hai Phương noi...Co le do dang ngoi nghi den tuc thương thuc tra cua ngươi xua ay ma...do vay moi noi la " kho kiem dươc mot quan tra binh dan.."Chu o NHat hien nay va trong cac cong so thi khong thieu gi cac loai tra thong thương ca...

Di nhien ca ngươi NHat ,ngươi Trung Quoc deu lan ngươi Viet deu cung co luc "ti mi pha tra"...Nhung co le la do dua cach thương thuc tra len thanh "DAO " nen khien minh cam thay no hoi cau ky ,phuc tap..
nhung co dip thương thuc no de biet cung hay...Nhung luc bi stress vo quan tra "kieu tra dao Nban " nao do ngoi mot lat thi tam lien tinh lai lien...cam thay rat thanh than..Tiec rang o TP HCM quan tra kieu NHat hinh nhu khong nhieu...CHi Hai Phương biet quan nao hay hay thi gioi thieu jum nhe...

[traviet]

http://www.vanhoahoc.edu.vn/imagehost/view/1027
Cũng thật khó nói được Thếnào là Đạo trà, thế nào không phải là đạo trạ Tôi thì nghĩ rằng cứ có trà, có phong cách uống trà nghệ thuật, được truyền bá phổ biến thì phát triển thành đạo trà đươc. Và những quán trà Veetj hiện nay đã và đang góp phần làm như vậy đó! - đó là lời của anh chủ quán Trà Việt quán - 24 Doãn Kế thiên - Mai Dịch - Cầu Giấy- Hà Nội : Bùi Văn Thach nói với tôi như vậy!
Tôi thì thường ngồi một mình đọc báo, với computer, uống trà Độc ẩm, tại quán mới, gần nhà tôi, thi thoảng lại thường gọi một trà no vào nói chuyện cho vui!
Thật sự mà nói lúc đầu tiên tôi thấy quán đó mọc lên, tôi chẳng hiẻu là quán gì cả, mạnh dạn bước vào, thấy không gian thật sự đẹp, dân dã, trang trtoàn bằng tre, Cây xanh và phòng rất ấm cũng, là địa chỉ thích hợp nhất trong mùa đông lạnh giá!
Mỗi tối làm ấm trà Hoè - một loại thanh nhiệt, làm cho ta dễ ngủ, đầu óc trở nên thư thại Mỗi lúc buồn, vui có bạn đến chơi ra ngồi ở quán Trà, mất chỉ mươi năm vài chục ngàn vối một ấm trà Mạn, trà Sen... cũng bàng 2 ly cà phê, thế mà uống trà có thể ngồi cả buổi (nếu có thời gian) (còn có ai uống 1 ly cà phê mà ngồi cả buổi bao giờ!).
Thật bất ngờ khi nhân viên và chủ quán đều am hiểu về trà, và nói chuyện cũng rất có duyện
2 năm trước, lúc còn sinh viên, tôi thường hay uống trà ở LƯ Trà Quán, thú thực tôi cũng có phần hơi chạnh lòng ở cái gọi là Sinh viên - ít tiền, vào đó uống nhiều thực khách coi khinh, thậm chí có hôm dẫn đông bạn bè vào một quán trà nào đó gọi một ấm nhỏ (ít tiền mà) thì họ nhất quyết không cho uống!
Nhưng thật bất ngờ khi ở 24. Doãn Kế Thiện này, có rất nhiều sinh viên đến uống trà, bên cạnh những văn - nghệ sỹ của khu văn công, họ đều được thưởng thức, tùy theo nhu cầu loại âm...
Nói lan man đến cái hay dở của quán trà này làm gì nhỉ! Pải bàn đến chuyện Đạo trà Việt và các nueớc thôi! Ngồi cạnh tôi lúc này là Chủ quán tôi hỏi và a đã trả lời, một lối trả lời rất hóm hỉnh:
- Toi hỏi: Theo a nghĩ trà việt Nam là ăn theo trà đạo trung Quôc?
- Ôi chết! anh đừng nghĩ vậy! Cái gì là cái ăn theo đẩy Đành rằng rta thấy Trung hoa có ảnh hưởng rất lớn tới chúng tă chẳng hạn nhu từ hán Việt - chiếm tới 75% tiéng Việt, nhưng chúng ta đâu có bị coi là hệ ngôn ngữ của Trung hoa!). Cũng như thế hệ tư tưởng Nho Giáo - cứng rắn củaTrung Quốc ảnh hưởng rất lớn tói Việt ta, nhưng chúng ta đâu có mất cía gốc "nước" mềm mại (ở bầu thì tròn, ở ống thì dài!), với cái triết lý về mẹ cao trọng thiêng liêng ngang với triết lý về cha! Người việt ta là tế, không cái gì là không iếp nhận, không "học mót" nhưng hay ở cái là học rất nhanh mà chế biến ố ra tứ khác cũng nhanhh, không bao giở để cho người ta chê bai mình rằng "ăn trộm", hay "ca vờ" lại bài hát (hix)! mà buộc người ta phải trầm trồ thán phục, mà thấy cái hay cái tài giỏi của mình! Thế đấy!
- Vâng tôi dồng ý! Nhưng cái nguồn gôc đạo trà của chúng ta là từ đâu? Trung Hoa hay Nhật Bản?
- Đây lại là vấn đề tìm về lịch ử cây chè, Nhung nếu xét Đạo Trà Nhật thì rõ hẳn phải từ Trung Hoa, Còn Việt Nam - chúng ta uống trà cũng không phải là muộn đâu, Khí hậu VIỆT NAM rất thích Hợp với cây chè cũng như một số vùng của Trung Quộc! Không cớ gì chúng ta lại không có chè để uống từ xa xua cả! Và lịch sử cây chè đã chứng minh, người Trung Quóc xa xua rất ngưỡng mộ cây chè Việt Nạm - a cứ đọc phần tản mạn ở sau Menu của quán em thì a hiêu rngay! còn cái gọi la f đạo trà thì cũng không hẳn là ở ta học từ Trung Quoóc hay Trung quốc học từ ta! Nếu xem xét đúng thì đạo Trà Trug Hoa là trà Cung Đình theo klieeur cách, Đạo trà Nhật xuất phát từ Hoa nên cũng có chút đó, được biến theo hướng tôn giạo Còn Việt nam ta thì ại thgeo kiểu dân dã thôn quệ Theo lối văn hóa mềm dẻo, có cả kiểu cung đình, có cả kiểu "lũy tre làng"!!

Tôi còn muốn hỏi nhiều nhưng a lại có việc! Cái việc mạn đàm này chắc chắn sẽ còn dại Thiển nghĩ của tôi cũng cho tôi thấy đó là ý kiến rất đúng! Lúc đứng lên tôi đã dăng kí tham gia Câu Lạc Bộ Trà Việt hà Nội có trụ sở Trung tâm là quán này! Và đã nhận ngay một bản kế hoạch chi tiết về dự án mới sắp tới! Tôi sẽ làm gì ở CLB này, đóng góp được gì! Tôi không biết vì đó là tương lại Nhưng tôi tin chắc một điều như chị ở quầy đăng kí nói: " chưa biết a sẽ làm được gì, nhưng sự tham gia của a là đã góp một phần vào thức dậy văn hóa Việt cho mọi người, Thêm thi vị khi thưởng trà tại quán vì đây sẽ trở thành "nhà" của a! Và còn rất nhiweeuf dự án chờ anh quảng bá, tham gia để "lưu giữ hồn Việt!"

Các bác tiếp tục mạn đàm nhé! - Thành viên mới gia nhập CLB Trà Việt Hà Nội - 24 - Doãn Kế Thiện - Cầu GIấy!

[ngungudainguyensoai]

Kinh gủi bác Traviet, em là tramua (trà mua, nghia là trà đi mua. hihihi) Vốn rất mê trà. ý quên, mê chè nên rất thích nghe bác nói ve trà. Sắp tới, em phải đi công tác ra ngoai đó (em dang o Tp.HCM), nghe moi nguoi keu vua qua HN rét lắm nên sợ, nhưng bac gioi thieu co quan tra ấm cung vao mùa đông nên cũng yên tâm một chút. Bác cho em xin số dt, de ra đó nhờ bác dẫn đi uống trà và khai hóa cho em ve trà đạo nhé.
Xin hậu tạ (nhưng tạ chắc không hậu đâu - một ấm trà Olong nhé )

[traviet]

traviet xin chao bac ngu ngu dai nguyen soai! em san sang chao don bac tại Ha Noi nay! ma khong chi bac dainguyensoai dau! em san sang lam tourgude cho tat ca cac bac nao muon tim hieu ve van hoa, ve tra ha noi! bao trươc cho e mot tuan de chuan bi tinh than ay ma! hi hi
tell cua e la 0983.03.04.95

ai nào goi em do, co em ngay!

[ngungudainguyensoai]

thanks Traviet nhe. Rat mong gap. Minh se lien he